BUEU

"O golpe do 36 é un pasado non ausente, aínda non foi explicado obxectivamente"

O autor falará hoxe en Bueu da represión en Pontevedra durante a Guerra Civil

27.04.2014 | 01:45
Xosé Álvarez Castro no seu estudo. // Gustavo Santos

Xosé alvarez castro - Historiador e escritor

A Asociación Amigos de Johán Carballeira celebra hoxe os actos en recordo do que fora alcalde de Bueu e do resto de veciños represaliados durante a Guerra Civil. Ás 17.30 horas terá lugar a ofrenda diante do monumento situado fronte á praia de Banda do Río e logo, ás 18.30 horas no Centro Social do Mar, vaise celebrar unha conferencia na que estará o profesor e historiador Xosé Álvarez Castro, autor do blog "Pontevedra nos anos do medo", que tamén se convertiu nun libro editado por Xerais e que xa vai pola segunda edición. Xunto a el estará tamén o historiador marinense Celso Milleiro, que se encargará da introducción.

-Cal vai ser o sentido da súa intervención desta tarde en Bueu?

-Vou a centrarme no que son os mecanismos da represión, a que obedeceu, cales foron os métodos empregados, sobre todo no que se chamou a represión cruenta, como os paseos, e os xuízos militares. É moi importante divulgar e divilgalo o sucedido da maneira máis obxectiva posible. Houbo unha historia en moitas casos manipulada, que non chegou a nós de maneira veraz. Isto ten que ver co réxime militar posterior que durou tanto tempo que inculcou unha serie de mitos e manipulacións que somos das que somos debedores. Comenzando xa polo propio nome de Guerra Civil en lugar de golpe de estado.

-Cales son as principais manipulacións que aínda se manteñen vixentes?

-Eu creo que unha delas é a que citaba hai un momento: non houbo guerra civil, foi un golpe de estado de parte do exército. Dise que foi unha sublevación de todo o exército, pero non foi así. En Galicia os máximos xefes militares do Exército e da Marina foron fusilados por opoñerse ao golpe. Outra das manipulacións é a equiparación da violencia entre os dous bandos. Nese sentido en Galicia non houbo violencia porque o golpe de estado triunfou dende os primeiros momentos. Nas zonas leais á República nun primeiro momento houbo unha violencia incontrolada, á que o goberno lexítimo se opuxo, tenta controlala e o logra ao cabo duns meses. - en todo caso sería a violencia dun exercito legal para defender a legalidade. A terceira das manipulación é iso de que cando aquí se eliminou a xente tratábase de vinganzas ou cuestións persoais. Puido haber un número mínimo no que se aproveitou a situación para saldar contas, pero se se examina a documentación dos golpistas antes de dar o golpe xa dicían que había que extremar a violencia para paralizar o inimigo. Era unha violencia planificada, sistemática e prevista de antemán. Tamén habería unha cuarta clave, que é esa cuestión de 'por que falar disto 70 anos despois' ou o de reabrir feridas. - precisamente por iso, para que unha ferida cure hai que abrila, desinfectala para que cerre ben. Pero como todos estes feitos non se sacaron a luz e se deu información sesgada non se chegou convertir en historia.

-Despois de todo este tempo pasado, cre que é posible facer Historia obxectiva sobre o que aconteceu en 1936?

-Debería ser posible, pero non vexo moita vontade de determinados grupos e admistracións. É incríble que en todo este tempo, na chamada Transición, non se abordase o tema como habería que facelo. Este é un caso do que os historiadores chaman pasado non ausente, que quere dicir que é un pasado que segue influindo en nós, que segue creando confrontación e apaixonamento e iso é porque non se explicou de maneira obxectiva. Cando se faga así e, sobre todo, cando se recoñeza socialmente ás vítimas pasará a ser historia como a Segunda Guerra Mundial ou outros feitos. Moitas das familias aínda descoñecen o que pasou cos seus familiares e é impresentable que en pleno século XXI aínda haia xente enterrada nas cunetas e non se poñan medios para que as familias podan recuperar eses cadáveres.

-No seu blog e no libro fala de dúas personaxes claves na represión posterior ao golpe militar: o capitán Bruno, coñecido como O Alemán, e de Víctor Lis Quibén, que uns anos antes sufrira un atentado en Bueu.

-Ambos están implicados en todas as labores de represión. Bruno Schweiger era un enxeñeiro alemán que vivía en Marín e foi un dos responsables da represión máis dura no Morrazo, aínda que máis tarde foise ao frente de guerra. No tocante a Lis Quibén era deputado do partido de Calvo Sotelo e foi responsable da Garda Cívica de Pontevedra. Naceu en Bos Aires e era médico e etnógrafo e autor dun dos mellores libros sobre menciña popular ("La medicina popular en Galicia", editado en 1949 e prologado por Fermín Bouza Brey). Pero era unha persoa vencellada ao que hoxe sería a extrema dereira e baixo o seu mando se cometeron as maiores barbaridades. O do atentado foi nun mitín en Beluso, onde lle colocaron uns petardos e que non tivo maiores consecuencias.

-Non deixa de ser paradóxico ese papel represor en alguén como Lis Quibén, que debera facer o xuramento hipocrático para salvar vidas e non para matar.

-Esa é unha reflexión que xurde a miúdo nas charlas que dou. Chama a atención nun médico e en alguén con esa sensibilidade para a etnografía. Pero as persoas que nos parecen as máis correntes ou normais, postas en situacións límite e coa propaganda axeitada poden chegar a facer as cousas máis incríbles.

-Os actos que agora se celebran en Bueu están relacionados co cabodano do fusilamento de Johán Carballeira. Como valora a súa figura?

-Está claro que o caso de Carballeira é emblemático polo cargo que ostentaba, pero tamén penso que figuras como a súa non debe tapar ao resto de vítimas, que as veces nos pasan desapercbidas por ser de menor relevancia social. Pero obviamente foi unha persoa destacada no ámbito político e xornalístico e foi fusilado en Pontevedra un 17 de abril, un día tamén moi triste para Pontevedra. Ese día foron fusilados Carballeira e outros veciños de Bueu, pero tamén algúns pontevedreses importantes como Víctor Moldes, que era presidente da Federación Agraria, ou Constantino Gómez, un gran mestre.

Compartir en Twitter
Compartir en Facebook

Deportes Morrazo

El Cangas sigue su preparación y hoy recibe al Augas Santas

El Cangas sigue su preparación y hoy recibe al Augas Santas

El partido será en O Gatañal, a las 20 h y con entrada gratuita

La media maratón de la Costa da Vela alcanza su tope de 600 inscritos

La media maratón de la Costa da Vela alcanza su tope de 600 inscritos

La carrera será el 17 de septiembre y entre los inscritos están Álvaro Prieto, Roberto Riobó,...

Martín Riobó, en el descenso Red Bull de O Marisquiño

Martín Riobó, en el descenso Red Bull de O Marisquiño

| La ciudad de Vigo estuvo este fin de semana volcada con el festival de O Marisquiño....

El Alondras ficha al central Pablo Salgueiro y al medio centro Michael García

El Alondras ficha al central Pablo Salgueiro y al medio centro Michael García

La presentación oficial del equipo será el viernes en el campo de O Morrazo

Tirán Pereira salva el día con un séptimo puesto

Tirán Pereira salva el día con un séptimo puesto

Ondarroa llegó a superar en el último largo a los moañeses - Victoria para Urdaibai

 

Calendario laboral y escolar 2016/2017

Calendario laboral 2017 en Galicia

Calendario Laboral 2017 en Galicia

Aquí tienes a tú disposición todos los días festivos en  Vigo y en Galicia , así como el Calendario escolar 2016/2017 .

 

Suscriptor | O Morrazo

Contenido exclusivo para suscriptores digitales
Enlaces recomendados: Premios Cine