Entomología

Las cucarachas se comen las alas y luego se aman para siempre

Los insectos se aparean y luego devoran las alas de su pareja: el consumo de una parte del cuerpo los une con más intensidad y los hace más fuertes frente al entorno

Comer alas crea parejas fieles y duraderas de cucarachas. / Crédito: Osaki, H y Kasuya, E. Etología (2021) CC-BY-NC-ND 4.0.

Pablo Javier Piacente / T21

06 MAR 2026 18:11

Actualizada 06 MAR 2026 18:25

Las cucarachas que se comen las alas unas a otras se convierten en parejas exclusivas: un estudio ha comprobado que luego de registrar este comportamiento los individuos se mantienen unidos y expulsan a otros ejemplares que se acerquen a su área de convivencia.

A nuestros ojos puede parecer un ritual macabro, pero para los insectos es profundamente funcional: investigadores de universidades e institutos de Estados Unidos, Australia y Japón han demostrado en un estudio publicado en la revista Royal Society Open Science que ciertas cucarachas arrancan y degustan las alas de su pareja después del apareamiento. Ese gesto marca el comienzo de una pareja exclusiva y agresiva frente a intrusos, que se une para siempre.

Defensa de la pareja y unión permanente

Un artículo publicado en Phys.org detalla la investigación que documenta este extraño vínculo, que tiene lugar entre ejemplares de la especie Salganea taiwanensis. El trabajo parte de una observación inicial: tras el apareamiento, los insectos realizan una conducta de “mutilación alimentaria” recíproca sobre las alas del compañero.

Para verificar si ese acto tenía un papel en la formación de la pareja, los científicos desarrollaron experimentos controlados en arenas de anidamiento, donde compararon dos grupos: parejas que ya habían comido las alas del otro y parejas que aún no lo habían hecho.

Los resultados fueron sorprendentes. Luego de la ingesta, las parejas defendieron su nido con agresividad dirigida casi exclusivamente a extraños: embestidas y acosos coordinados que expulsaban a "intrusos" de ambos sexos. De las 440 agresiones registradas, menos del 0,5 % afectó por error al propio cónyuge, y cuando eso sucedía la conducta agresiva se interrumpía de forma inmediata. Por el contrario, las parejas que no habían completado la "ceremonia alimentaria" mostraron una defensa mucho más leve y se registraron más incidentes de agresiones entre la propia pareja.

Referencia

Exclusive aggression against intruders in cockroach mating pairs following mutual wing-eating. Haruka Osaki et al. Royal Society Open Science (2026). DOI:https://doi.org/10.1098/rsos.251992

Invertebrados y parejas exclusivas

Los científicos interpretan que este “canibalismo parcial” funciona como un "adhesivo social": al consumirse mutuamente una estructura corporal, los individuos adquieren señales químicas o físicas que potencian el reconocimiento y la exclusividad. En forma simultánea, se refuerza la cohesión del dúo frente a otros competidores: el estilo de vida dentro de la madera en descomposición, donde estas cucarachas excavan y crían lentamente a sus crías, podría hacer especialmente ventajosa la monogamia y la cooperación parental.

Según publica IFLScience, la combinación de canibalismo y fidelidad parece constituirse en una estrategia tan sorprendente como coherente con la biología de la especie.

Los hallazgos sugieren que la exclusividad en las relaciones no es patrimonio único de los vertebrados: para los investigadores, la “agresión selectiva” tras la mutua ingesta de alas es la primera prueba experimental de un comportamiento social de este tipo en un invertebrado.

TEMAS

RRSS WhatsApp RRSS Facebook RRSS Twitter RRSS email Copiar URL

Hai momentos nos que unha institución se define mellor ca en calquera discurso. Non cando fala de si mesma, senón cando ten que afrontar o incómodo, o delicado, o que doe e divide. Os casos de acoso son un deses momentos. Unha universidade pública non pode permitirse fallar aí. Non pode mirar para outro lado. Non pode relativizar. Non pode tratar como ruído o que para unha persoa pode ser unha experiencia de medo, humillación ou vulneración da súa dignidade. A primeira obriga dunha universidade é moi simple de formular e moi seria de cumprir: escoitar, atender e actuar. Pero actuar non é berrar máis ca ninguén. Actuar non é substituír os procedementos pola temperatura do momento. Actuar non é confundir a firmeza coa precipitación. Hai unha forma de responder que tranquiliza por un instante e fracasa a longo prazo: a do xesto sen rigor, a da frase contundente sen fundamento, a da condena pública que semella dar satisfacción inmediata pero debilita a xustiza. E hai outra máis difícil, menos vistosa cecáis, pero moito máis honesta: a de facer as cousas ben. Niso consiste a responsabilidade institucional. En tomar en serio toda denuncia. En activar os mecanismos previstos. En acompañar ás persoas afectadas. En preservar a súa intimidade. En analizar os feitos. En colaborar coas instancias competentes. E, ao mesmo tempo, en respectar a presunción de inocencia, a confidencialidade e as garantías que sosteñen unha convivencia democrática. Porque ninguén pode ser condenado sen probas, ninguén debería estar sinalado sen que os feitos sexan reais e teñan sido acreditados, porque non se pode afectar ás vidas das persoas por faladurías, por informacións incompletas ou sen respeito aos procedementos. Hai quen presenta estes principios como se uns estorbasen aos outros. Como se defender ás posibles vítimas obrigase a prescindir das garantías. Como se respectar os procedementos fose unha forma de tibieza. Como se a prudencia institucional fose sospeitosa por definición. Eu non o creo. Máis ben creo o contrario: cando unha institución renuncia ás garantías, tamén debilita a causa que di defender. Porque convén dicilo con claridade. Investigar non é encubrir. Gardar a reserva debida non é ocultar. Acompasar unha actuación ao marco legal non é inhibirse. A prudencia, nestes asuntos, non é covardía: é respecto ás persoas, aos feitos e ao dereito. E iso vale para todos. Para quen denuncia, que merece ser escoitada con toda a seriedade. E para quen é sinalado, que non pode ser convertido en culpable por rumor, por presión ambiental ou por veredicto de corredor. Vivimos tempos de inmediatez nas respostas. Un titular chega antes ca unha resolución. Un comentario corre máis ca unha investigación. Un cartel impacta máis ca un expediente. E unha rede social adoita ter pouca paciencia cos matices. Pero as institucións non poden actuar ao ritmo do sobresalto. Non deben moverse pola lóxica do escaparate. O seu deber é outro: soster a serenidade cando falta, poñer método onde hai ruído e non permitir que a dor, lexítima, desemboque na arbitrariedade. A loita contra o acoso merece toda a nosa firmeza. E merece tamén toda a nosa seriedade. Merece universidades que formen, prevengan e actúen. Merece espazos nos que calquera persoa saiba que a súa voz será atendida. Merece tolerancia cero ante as condutas incompatibles coa dignidade humana. Pero merece tamén que non se trivialice a gravidade destes asuntos reducindo todo a consignas, simplificacións ou sentenzas anticipadas. Unha universidade debe ser un lugar seguro. E un lugar seguro non é só aquel no que se condena rápido. É aquel no que se protexe ben. No que se acompaña con coidado. No que se actúa con rigor. No que non se abandona a ninguén, pero tampouco se sacrifica a xustiza á ansiedade pública. No que se entende que os dereitos non poden depender do volume do ruído. Eu creo nesa universidade. Nunha universidade que non cala por comodidade nin fala por impulso. Nunha universidade que non banaliza nin o dano nin as garantías. Nunha universidade que sabe que igualdade e Estado de dereito non son conceptos contraditorios, senón a mesma obriga moral expresada de dúas maneiras. Nunha universidade, en definitiva, que non escolle entre coidar ás persoas e coidar os procedementos, porque sabe que facer unha cousa ben esixe facer tamén a outra. Ao final, todo se resume nunha idea ben sinxela. Nun asunto así, unha institución que coide ás persoas non pode optar nin polo silencio nin polo linchamento. O seu deber é outro: estar á altura. Protexer sen arbitrariedades, escoitar sen prexuízos e actuar sen precipitación, non é debilidade. Chámase civilización. E eu podo afirmar orgulloso que a nosa Universidade de Vigo cumpre coa legalidade vixente en materia disciplinaria e coa necesaria e anhelada igualdade.

14:14

El «hombre del bosque» explica cómo las hormigas protegen y expanden el pulgón

14:01

El PP acusa a Caballero de dejar morir la figura del Cronista Oficial de Vigo

13:31

Secciones

faro de vigo