El 'body positive' se desvanece: la industria de la moda revive la extrema delgadez tras una tímida apertura a la diversidad corporal

Tras años de culto a la delgadez, la década de 2010 supuso un importante cambio de paradigma en la industria de la moda al registrarse una cierta apertura a la diversidad corporal, una tendencia que estuvo presente tanto en pasarelas como en numerosas campañas publicitarias. Sin embargo, aquella corriente que resultaba esperanzadora para buena parte de la población y que las expertas califican como «tímida, pero real», parece haberse evaporado, muy especialmente en los últimos tres años.

Pasarelas recientes a nivel internacional han resucitado fantasmas del pasado como el estilo «heroin chic», muy popular en la década de los 90 y caracterizado por una extrema delgadez y rasgos muy demacrados, así como datos demoledores como los analizados en el informe de Vogue Business y que revelan que el 97,6% de las modelos que desfilaron en la presentación de colecciones para Otoño/Invierno 2026 vestían tallas entre la 32 y la 36. Pero, ¿ha regresado la extrema delgadez o es que realmente nunca se fue?

Desde Vigo, la doctora en Psicopedagogía y psicóloga María Calado indica que «non é que a presión cara á delgadeza desaparecese nunca, pero si estamos a vivir un recruamento moi notable nos últimos dous ou tres anos. Agora estamos asistindo a un retorno con forza dun ideal estético que esixe corpos extremadamente delgados, con músculos definidos e, ao mesmo tempo, sen graxa visible: un corpo case imposible de obter sen intervención médica ou sen pagar un prezo moi alto a nivel de saúde». Asimismo, a la hora de analizar las causas del «eterno» retorno a este canon imperante, Calado apunta a factores que se reatroalimentan: «A recuperación da industria da moda de luxo dun estándar de pasarela ultradelgado, o aumento das cirurxías e os tratamentos con Ozempic e semellantes como símbolo de estatus, e tamén os algoritmos das redes sociais, que amplifican de forma desproporcionada os corpos que se axustan a ese ideal», destaca la experta.

El desplazamiento del movimiento «body positive» que irrumpió con fuerza en la década de 2010 es una realidad que a esta psicóloga viguesa no le sorprende y matiza que «antes de falar de ‘body positive’ hai que nomear o problema de fondo: vivimos nun sistema que vencella o valor social das mulleres á súa aparencia dun modo que non ocorre cos homes. O corpo feminino foi construído historicamente como un obxecto de avaliación pública, e mentres esa estrutura non cambie, calquera movemento que xurda dentro dela será vulnerable a ser instrumentalizado. E iso é exactamente o que pasou co ‘body positive’, foi en gran parte absorbido polo mercado, que o usou como estratexia de comunicación sen modificar estruturalmente nin os seus produtos nin os seus estándares internos».

A este respecto, María Calado añade que «cando a diversidade corporal é só marketing, é fráxil: desaparece en canto cambia o vento comercial. E o vento cambiou. O que estamos vendo agora nas pasarelas, en certas marcas de luxo e en moitos perfís de ‘influencers’ de alto alcance é un retorno a siluetas moi delgadas, presentadas como ‘elegancia’ ou ‘minimalismo’. As modelos ‘curvy’ que tiveron visibilidade durante uns anos están sendo substituídas de novo. Non é casual: é unha decisión estética e económica que ten consecuencias reais sobre como millóns de persoas perciben os seus propios corpos. E seguirá ocorrendo mentres non cuestionemos por que o corpo das mulleres é, ante todo, un territorio de valoración social».

La peligrosa tendencia del «wellness»

Por otra parte, María Calado afirma que uno de los aspectos «máis perigosos» del momento actual es es el movimiento «wellness», que disfrazado de «cuidado» y de «salud», procurando un bienestar integral abarcando salud física, mental y emocional, muestra «un corpo extremadamente delgado obtido con restrición severa», escondiendo también «discriminación por razóns de peso». Así, esta psicóloga viguesa menciona que «cando alguén publica 'o meu corpo en modo saúde' e o que amosa é un corpo extremadamente delgado obtido con restrición severa, non está a falar de saúde: está usando saúde como coartada moral. O problema é que esta linguaxe fai que sexa moi difícil cuestionalo, porque quen critica esa narrativa parece que está a atacar a 'elección de vida saudable' doutra persoa. É un mecanismo de lexitimación moi efectivo e que require unha alfabetización crítica importante para ser detectado».

El papel central y «preocupante» de las redes sociales

Nuevas tecnologías y redes sociales están jugando, en opinión de María Calado, «un papel central e moi preocupante» en las nuevas tendencias. Así, esta experta viguesa reflexiona sobre el hecho de que «plataformas como TikTok ou Instagram non son neutras: os seus algoritmos premian a visibilidade de certos contidos e penalizan outros de forma silenciosa. Sabemos —e hai investigación que o sostén— que os corpos delgados, brancos e normativos reciben máis alcance, pero ademais as publicacións que os mostran acumulan máis interaccións, máis 'gústame', máis comentarios positivos. Ese reforzo social é moi poderoso: ensínalle ao cerebro, especialmente ao dunha persoa nova, que certos corpos merecen aprobación e outros non».

A estos condicionantes se le suma además la proliferación de filtros que «adelgazan o rostro, alargan as pernas ou eliminan a graxa en tempo real, normalizando unha imaxe do propio corpo completamente distorsionada e irreal. O que eu denomino violencia corporal dixital actúa así: non é necesario que alguén che diga directamente que o teu corpo está mal; chega con que o algoritmo mostre sistematicamente só un tipo de corpo, invisibilice o resto, e que as persoas que se axustan a ese ideal reciban constantemente validación social. É unha violencia simbólica, difusa, pero con efectos moi concretos sobre a autoestima, a conduta alimentaria e a saúde mental, especialmente en persoas novas», concluye María Calado.

Suscríbete para seguir leyendo