Era mentira que aquí non había nada para nós. Tivémonos

Fragmento. «El nárrame a fame e a represión, eu nárrolle o frío e a censura, e somos quen de recoñecernos aí. El bosquexa a un cativo botando flores da Alameda de Redondela á boca para enganar ao estómago e eu píntolle a unha muller nova comprobando que láminas de cartón deteñan a humidade que cala o corpo baixo teito gris de bloques, e somos quen de sosternos aí. E tanto terán as veces que nos repitan iso de que ‘aquí non hai nada para ti’, que capa a capa, ti en acrílico, eu en óleo, nada máis que entendemos de supervivencia, de rabuñar e rabuñar a estrutura dun sistema que asfixia, e somos quen de procurarnos neses sotos nos que non se albiscan nin as migallas polas que rabian os do medio».

Moi a miúdo sentía que teciamos unha amizade a través dun xogo de espellos co que, malia ter medrado en contextos tan dispares, malia unhas infancias tan afastadas, acertabamos a reflectirnos dende a clase, dende os principios, dende o amor pola natureza, dende a paixón pola arte. Hoxe véxome dicindo adeus a un referente no profesional e no persoal, a un mestre cunha historia fascinante, pero descoñezo como se despide a un amigo, se acaso iso é posible.

Exemplo de absoluta xenerosidade. Debera escribir, se cadra, a través do propio e lembrar o día no que agardabas na túa casa-museo cun enorme sorriso porque, logo da reportaxe, non deixaban de chamarte as amizades e estabas tan feliz... Prepararas con agarimo unha caixiña de zapatos chea de óleos, ademais dun enorme cabalete que case o acabas metendo ti no coche porque eu non o podía aceptar, que era o meu traballo nada máis, como se non fora agasallo dabondo o relato e o tempo compartido, mais sabías que seguía empregando o de cativa e non houbo maneira de deixalo en Reboreda.

Exemplo de absoluta humanidade. Debera escribir, se cadra, a través das lembranzas doutras persoas próximas e escollo unha de Xurxo na que, preparando unha exposición,teimaches en ofrecerlle un xiz para que escribira sobre unha reprodución túa dos fusilamentos, de Goya, o que estabas a piques de ditarlle. Loxicamente, negouse a tal historia e a prexudicar un lenzo teu. Sen dubidalo un intre, sobre o pobo a piques de ser exterminado, rubricaches: «Palestina libre!».

Exemplo de absoluta resistencia. Debera escribir, se cadra, as lúcidas palabras coas que acompañabas algúns dos teus lenzos: «Isto vai dedicado a todas aquelas persoas que están traballando con contratos lixo e cun mísero soldo. Nunca te poñas de xeonllos ante nada nin ninguén», «nunca deixes que os demais decidan por ti. Nunca te deixes levar, fai ti o teu camiño» ou «se non queres que haxa amo, négate a ser criado».

Exemplo de absoluta dignidade. Sigo aquí escribindo, como querías, como prometín, non sobre as túas abraiantes viaxes, senón sobre un réxime ditatorial que intentou esmagar a unha familia que resistiu grazas ao maior exemplo que tiveches na vida, o da túa «naiciña». Vives e vivirás sempre comigo aí, Ángel, arroupados por esa luminosidade túa na cadeira de mimbre, a nosa trincheira de dor e risadas, e nas páxinas dun libro. Nas páxinas dun libro tamén.

Suscríbete para seguir leyendo