«A literatura debe entreter pero parece que escribimos só para dar leccións»

Na capa de «Onde nacen as bestas», na versión en galego que Xerais venderá nas librarías a partir do xoves –en Ediciones B en castelán dende o mércores– a fotografía de Ramón Vaquero mostra unha caveira. Achouna Pedro Feijoo nos montes de Rebordechao e pertenceu a un lobo ao que lle pegaron un tiro na testa. A imaxe non foi elixida ao chou. Casa cunha historia na que se proxecta a sombra de Romasanta (o home lobo de Allariz) e varios asasinatos nos nosos días no Val de Monterrei. A peculiaridade destes é que foron feitos a dentadas e aprimeira vítima foi un xastre. Quen lea a novela devorará as súas máis de 500 páxinas baixo a fórmula do éxito de Pedro Feijoo na que o lume real e visceral volve inzar todo de sangue.

Romasanta, o sacúntos ou home lobo de Allariz, foi o primeiro asasino en serie galego. Por que volver a el?

Un día, eu estaba falando coa miña editora en Barcelona e ela comentoume que andaba lendo algo sobre o sacamantecas. Eu púxenme a buscar cousas e cando tirei do fío vin que había un historión para contar.

Como foi o achegamento á figura del?

Por cuestións de calendario editorial, sabía que non ía ter tempo para a documentación como acostumo ter. Entre «Un lume azul» e «Ninguén conta a verdade» pasaron tres anos. Desta vez, non tiña esa marxe. Entón, fun directamente ás fontes. Falei coas autoridades na materia: os irmáns Félix e Cástor Castro Vicente. Eles puxéronme en contacto con toda a documentación indicando que textos tiña que repasar, como había que saber ler nas actas do xuízo contra Romasanta. Tamén me recomendaron falar con Serrulla, Lois Pardo e o persoal da Biblioteca Municipal de Verín. Ademais, hai unha parte de Romasanta que ten que ver coa confección. Contactei con Roberto Verino. A costura ten gran peso no val de Monterrei e el contoume a historia da confección alí.

Abafouno ter un calendario limitado para rematar o libro?

A verdade é que non inda que ao principio me deu vertixe. Son moi disciplinado. Unha vez tiven claro o guion do que quería contar, como contalo e que fontes consultar, tirei para adiante.

A novela fainos reflexionar sobre o ‘sambenito familiar’ que pode ser herdado e que persegue a unha persoa ao longo das xeracións. Hai inspiración na súa familia ou coñecidos?

Non, non, parte todo da documentación. Fernando Serrulla é o principal defensor dunha teoría, que non é súa, e que pon enriba da mesa a explicación biolóxica de por que Romasanta se comporta como se comporta. É unha vía que ten que ver coa posible intersexualidade de Romasanta. Fala dun trastorno xenético que pode ter percorrido a través da descendencia. El explicaba que nunca o puideron rastrear. Sábese que tivo irmáns e que estes tiveron descendencia pero ningunha destas persoas hoxe aceptaron facer estudos xenéticos. Hai outra cuestión. Hai uns anos estrearon unha película sobre Romasanta e o tema púxose de moda outra vez. Eu falei cun tipo que se apelidaba Romasanta e que non ten que ver co Sacaúntos. Un tipo que soubo dos seus apelidos comezouno a insultar, a dicir que era dunha familia de asasinos.

A mensaxe do libro é que sexa cal sexa a herdanza familiar inmaterial pódese fuxir dela?

En realidade, véxoo ao revés. A novela é a historia dun tipo que recibe a herdanza dun apelido e dunha historia escurísima. El non ten nada que ver con iso pero desde o comezo ten que cargar con esa memoria e todo o negativo que implica. Ao final, esa herdanza vaino condicionar.

O conflito pola identidade sexual hoxe en día tamén é un dos temas da novela.

Para Serrulla, Romasanta era unha muller. Eu falei coa miña editora para saber como enfocar esa parte da historia. A ela, dáballe medo porque víao como un tema conflitivo. Esta non é unha novela para aprender aos rapaces que debemos ser empáticos con quen é distinto a nós. Non estou para dar leccións de nada pero é un tema que está na rúa.

Mais a literatura axuda a entender a diversidade.

Por suposto. A literatura ten unha responsabilidade para contar o mundo. A primeira función é entreter. Outra cousa é que, dun tempo a esta parte, parece que escribimos para dar leccións sobre todo nos libros para a rapazada. No cole, nós pasabámolo teta cos libros. Agora parece que nos olvidamos da literatura para dedicarnos ao didactismo.

Neste libro, hai unha mención a Leo Caldas, o personaxe de Domingo villar.

Ardíame nas mans. Tiñamos por costume descolgar o teléfono e falar do que escribiamos el e eu. Eu sigo levando a Domingo permanentemente comigo. Débolle moito. Estránoo moito tódolos días e bótoo moito de menos.

Agora ten novos amigos en Rebordechao, os veciños.

A decisión de irme a vivir alí foi un pouco de loucura. Vino claro dende o primeiro momento. Eu fun alí varias veces antes de instalarme. As primeiras veces, pareceume un lugar colosal e esa potencia non a podía contar en dous días. Os veciños puxéronmo moi fácil. Esta é a mellor decisión que tomei en moitos anos como escritor, vir aquí e formar parte da aldea, integrándome, sendo un máis. É xente moi xenerosa. A miña nai veume visitar, e nun paseo de menos de 200 metros acabou cunha bolsa con leitugas, repolos, ovos, patacas, fritos, chourizos... Eu alí estou na gloria pero ao ter pechada a escola a aldea acabará desaparecendo. Os servizos máis cercanos están a media hora en estrada. Estou involucrado en recuperar a escola para convertela nun espazo cultural. Desde que estou alí, montamos unha biblioteca.

Leva oito thrillers dende o 2012, como vive o risco de repetirse?

Con angustia. Ao lector hai que sorprendelo e para iso non te podes repetir. Cada novela é un truco de maxia, unha aposta todo o tempo. Ao final teño a obriga de gañarte a partida e deixarte coa boca aberta. Tes unha responsabilidade. Por iso, nunca me lanzo a escribir unha trama sen saber como a vou resolver. Teño que telo todo moi medido e documentado.

Suscríbete para seguir leyendo