A Estrela dos Mares. Por que se celebra o Día do Carme?

Unha imaxe imponente tomará hoxe as augas galegas, especialmente, nas Rías Baixas. Chalanas, fragatas, bateeiros e outras embarcacións sairán a navegar en procesión, para homenaxear un ano máis á Virxe do Carme, a patroa dos mariñeiros. Esta tradición é unha das citas imprescindibles do verán galego e, cada ano, convértese nunha data moi emotiva, onde non só se conmemora á imaxe relixiosa, senón a toda a xente do mar.

Segundo conta a tradición, a devoción por esta virxe, tamén nomeada como Stella Maris, a Estrela do Mar, ou Santa María do Monte Carmelo, remóntase ao 16 de xullo de 1251. Ese día, a virxe se lle apareceu no Monte Carmelo (ubicado na Terra Santa, en Israel) a San Simón Stock, un relixioso inglés que sería fundamental, máis adiante, para a fundación da Orde do Carme. Nesa visión, entregoulle os hábitos da orde e o escapulario, símbolo que acabaría sendo unha peza central da súa veneración. Ademais, o propio Simón Stock foi quen popularizou o sobrenome de ‘Stella Maris’ par a referirse á santa e co tempo, os mariñeiros adoptaron o termo e recoñeceron á virxe como a súa protectora xunto a San Telmón, o patrón dos navegantes.

A devoción pola Virxe do Carme non se consolidou ata o ano 1587, cando o papa Sixto V publicou a Letanía da Santísima Virxe María e institucionalizou oficialmente o culto mariñeiro á Virxe do Carme, facilitando a súa extensión por toda a Igrexa Católica. A súa imaxe foi alimentada durante todos estes séculos por diferentes historias que relatan a intervención da virxe en momentos de risco para os mariñeiros.

Por exemplo, en 1845, o buque británico Ocean King foi sorprendido por un furacán. Viaxaba a bordo un ministro cristián coa sua familia e, ao empezar o temporal, saíu á cobertura a rezar. Un dos mariñeiros lanzou o seu escapulario ao mar e, inmediatamente, a tormenta amainou, devolvendo ao barco o obxecto sagrado intacto.

Outra das aparicións da Virxe do Carme rexistradas na tradición aconteceu en 1913. Un barco mercante chamado Galileo naufragou preto de Costa Rica por mor dunha tormenta. O armador da nave iniciou unha novena á Virxe do Carme ante a falta de noticias da tripulación e, segundo a lenda, chegou a porto un barco que anunciou que todos os mariñeiros do Galileo foran rescatados sans e salvos e contaban que, durante a tormenta, aparecera unha muller para guialos.

Tradición da Armada Española

A Virxe do Carme é venerada en diferentes partes do mundo, pero ten un arraigo destacado no noso país, onde tamén é a patroa da Armada. Esta decisión foi tomada pola raíña rexente María Cristina de Habsburgo e o ministro de Mariña Cristóbal Colón de la Cerda, duque de Veragua, no ano 1901.

Desde esa data, a Festa do Carme é un momento sinalado para a sección naval do exército español. A cita celébrase coa xura da bandeira e a entrega dos Reais Despachos aos novos oficiais.

Na provincia de Pontevedra, Marín acollerá hoxe a visita do rei Felipe VI para presidir precisamente este acto. Xurarán bandeira un total de 90 alumnos (85 homes e 5 mulleres) e 124 estudantes integraranse ou quedarán adscritos aos distintos corpos e escalas da Armada. Tamén serán entregados os Reais Despachos aos novos alféreces de navío e tenentes.