Cascas do piñeiro da Caeira fronte «A derradeira leición do mestre»

Durante décadas permaneceron gardadas no ámbito íntimo dunha familia, como pequenas testemuñas de madeira dun dos episodios máis escuros da historia galega. Este luns 17 de agosto, no Día da Galiza Mártir, as cascas do piñeiro da Caeira diante do que foron fusilados Alexandre Bóveda e outros represaliados abandonarán esa esfera privada para situarse fronte a unha das obras que mellor condensou a memoria da represión franquista: «A derradeira leición do mestre», de Castelao. O Museo de Pontevedra e a Fundación Alexandre Bóveda, coa participación da Fundación Castelao, propiciarán así un encontro excepcional entre un vestixio real daquel lugar e o cadro que, anos despois, transformou a dor en símbolo.

Os fragmentos da árbore foron recollidos e conservados por Amalia Álvarez, viúva de Bóveda, como un obxecto de resistencia, dignidade e memoria. Será agora a súa filla, Amalia Bóveda, quen os deposite no Museo acompañada polo vicepresidente da Deputación, Rafa Domínguez. Aquel piñeiro foi testemuña dos fusilamentos de Alexandre Bóveda, Víctor Casas, Amancio Caamaño, José Adrio, Germán Adrio, Telmo Bernárdez, Paulo Novás, Ramiro Paz, Luis Poza, Benigno Rey e Juan Rico. Noventa anos despois, unha parte daquela árbore regresa ao espazo público cargada coa memoria que a familia preservou durante décadas.

E farao diante de «A derradeira leición do mestre», exposta no Museo de Pontevedra ata o vindeiro 27 de setembro. Será a primeira vez que as cascas da Caeira e o lenzo de Castelao coincidan no mesmo espazo, establecendo un diálogo entre a pegada física da represión e unha das súas representacións artísticas máis poderosas. O cadro foi concibido por Castelao como homenaxe aos mártires galegos e inspirouse precisamente no asasinato do seu amigo Alexandre Bóveda. Madeira e pintura, realidade e creación, atoparanse este luns nun acto que pretende facer da lembranza non só unha mirada ao pasado, senón tamén unha forma de memoria viva.

A xornada comezará pola mañá. Ás 10.30 horas, o Partido Galeguista celebrará no cemiterio de San Amaro a súa tradicional homenaxe a Alexandre Bóveda, acompañado simbolicamente polas entidades galegas do Río da Prata. A cita enlaza coa propia orixe do Día da Galiza Mártir, creado en Bos Aires o 17 de agosto de 1942 pola Irmandade Galega presidida por Castelao. O Partido Galeguista reivindicará tanto o legado político e humano de Bóveda como o papel desempeñado pola emigración e o exilio para manter vivas a cultura, a lingua e a identidade galegas durante os anos da ditadura.

A lembranza estenderase tamén á Caeira, onde o Concello de Poio celebrará o seu acto institucional en homenaxe a Bóveda. O BNG de Poio confirmou a súa participación, aínda que aproveitará a convocatoria para insistir na necesidade de institucionalizar oficialmente o 17 de agosto como Día da Galiza Mártir. A formación considera que a lembranza de Bóveda e das vítimas da represión non debe quedar reducida ás ofrendas e actos institucionais, e reivindica que a efeméride adquira un recoñecemento oficial en Galicia.

Suscríbete para seguir leyendo