«O mundo non aprende das desgrazas que lle ocorreron á humanidade durante moitos séculos»

A atmosfera de misterio que envolve o fondo da ría de Vigo non é só unha cuestión de paisaxe, senón de historia soterrada. Convidado pola Asociación Cultural Mario Longo, o escritor Alberte Blanco Casal presenta hoxe xoves na Casa da Luz (20.00 horas) a súa novela O Pazo das Marismas, unha obra que nos transporta a 1917, un tempo onde Galicia non era unha illa de paz, senón un taboleiro de xadrez para espías e un campo de batalla social.

—Que ten ese fondo da ría de Vigo para ser o escenario ideal dunha trama de espionaxe internacional durante a Gran Guerra?

O contexto histórico veu dado pola presenza dos imperios centrais —alemáns e austrohúngaros— na ría de Vigo, algúns deles refuxiados nese lugar tan particular que son as marismas e as antigas salinas do Ulló. Alí existe un pazo real, na zona de Larache, que naquel momento estaba illado do resto das aldeas. Ese illamento dálle un aire de misterio e un encanto novelesco que encaixa perfectamente coa historia que quería presentar aos lectores.

—Na novela retrata o choque entre os señores do pazo e as protestas obreiras. Mentres o mundo se repartía o mapa, aquí librábase unha guerra polo pan?

Si, efectivamente. A principios do século XX xa había na ría de Vigo un gran movemento sindical, especialmente nos estaleiros, e os sindicatos agrarios mobilizábanse contra elementos como os foros. Interesábame situar a novela nunha época de enormes contradicións, onde os problemas mundiais non estaban exentos de problemáticas locais. A trama desenvólvese tamén en Vigo e Pontevedra; Vigo era entón unha cidade en plena expansión, con consulados e a ubicación estratéxica do «cable inglés», un elemento fundamental na espionaxe contra os imperios centrais.

—Dise que cada personaxe garda un segredo. Hai algún que represente esa necesidade de sobrevivir nun mundo en mudanza?

Hai diversos personaxes, pero destaca Alicia Carballo. É unha muller avanzada para a súa época, moi viaxada, que estivo en Alemaña e comprende que as cousas que ocorren no mundo teñen unha razón máis alá do espazo local. É unha personaxe emblemática porque sabe valerse por si mesma e intenta resolver os problemas do seu contorno, algo especialmente complexo sendo muller naquela altura.

"As marismas e as antigas salinas do Ulló son o escenario perfecto para unha historia de espionaxe"

—A crítica fala dun estilo moi cinematográfico. Escribiu pensando nunha posible adaptación á pantalla?

Sería fantástico, pero non escribo con ese criterio. O feito de que se destaque ese estilo áxil é unha opinión de quen o leu, pero eu escribo desa maneira por natureza, non cun obxectivo determinado. É o meu estilo habitual, tanto nesta novela como nas anteriores.

—Os asasinatos na trama parecen unha escusa para falar do poder. Son os misterios unha cortina de fume para o que ocorre na sombra?

A novela necesita intriga para enganchar, pero os ataques son congruentes coa estratexia das grandes potencias. Como España era neutral, os servizos de intelixencia intentaban desviar o foco dos seus conflitos internos. Se había unha morte ou un ataque ligado á intelixencia militar, trataban de facelo pasar por unha liorta de delincuentes ou un conflito social para non levantar sospeitas. Isto ocorreu nesa época e segue ocorrendo hoxe en operacións secretas.

—Que mensaxe desta historia de 1914 resoaría con máis forza na Galiza deste 2026?

Que os conflitos sociais son permanentes; mentres haxa intereses contrapostos, haberá problemas. Naquela época a democracia era moi primitiva, pero hoxe, máis de cen anos despois, seguimos con liortas similares en escenarios como Oriente Próximo ou Ucraína. Desgraciadamente, o mundo non parece aprender das desgrazas do pasado. A realidade actual, coas crises de enerxía e as guerras, demostra que aínda non sabemos resolver as nosas contradicións de forma racional e civilizada.

Suscríbete para seguir leyendo