Conservatorio Superior de Música de Vigo... Para que serve a música?

A música é, en esencia, a arte de combinar sons, ritmos e silencios para evocar emocións e transmitir ideas. Do mesmo xeito que a linguaxe, o seu significado cambia dependendo de como se dispoñen os seus elementos. Por iso existe unha enorme variedade de formas e estilos: música clásica, lixeira, folk, pop-rock, electrónica, vangardista, tradicional e étnica… Un mundo sonoro tan vasto que cada persoa pode atopar o seu propio lugar nel.

Ao longo dos séculos, filósofos como Platón, Aristóteles, Rousseau, Schopenhauer ou Nietzsche consideraron a música non só como unha arte, senón como unha forza capaz de elevar a humanidade. Quizais intuíron o que agora sabemos con certeza: que a música ten un poder curativo.

Actualmente, este poder é evidente nas terapias para a enfermidade de Parkinson, o Alzheimer, o estrés e a ansiedade. Tamén se demostrou que a súa práctica mellora a atención, fortalece a memoria e abre vías de aprendizaxe ás que outras disciplinas non poden chegar.

Pero, para min, o seu aspecto máis profundo é o seu impacto na vida social daqueles que a cultivan. Alí onde a música arraiga, xorde unha forma diferente de relacionarse: máis aberta, máis segura e máis humana. Neste contexto, as sociedades que promoven a música son máis asertivas, e a música convértese nun elemento clave de cohesión, o que se traduce en niveis máis altos de autoestima e tolerancia e en niveis máis baixos de agresión e violencia.

En definitiva, a música non só nos acompaña: transfórmanos. A música únenos e crea pontes invisibles entre as persoas.

Un novo recorte que pon de relevo un vello problema

Recentemente lin —cunha mestura de asombro e incredulidade— unha noticia publicada en FARO DE VIGO co titular «Estudiantes ante la Delegación de la Xunta: 'Xa que non podemos ensaiar no Conservatorio Superior, ensaiamos aquí'».

O artigo daba conta da protesta de estudantes, profesorado e persoal do Conservatorio Superior de Música de Vigo diante da Delegación Territorial da Xunta, en resposta a un aviso das autoridades educativas que anunciaba a posible amortización de dúas prazas de persoal de administración e servizos (PAS) e a supresión de tres prazas de profesorado, reducindo o cadro docente de 71 a 68.

A isto habería que engadir a perda de dúas medias xornadas de traballo se, como sostén a Consellería, as reducións de horas asignadas a determinados labores de coordinación —incluído o programa Erasmus+— se limitan á única hora prevista nas novas regulacións, eliminando así as horas restantes que actualmente permiten realizar estas funcións.

A comunidade educativa advirte de que estas medidas farían imposible manter o horario do centro, actualmente de 8.00 a 22.00 horas. De confirmarse este escenario, o próximo curso académico veríase seriamente afectado, tanto na planificación docente como nas actividades artísticas e académicas do conservatorio.

O argumento da Administración baséase en aplicar ao Conservatorio Superior os mesmos criterios de persoal que a un instituto de Ensino Medio, empregando o número de alumnos matriculados como referencia. Con todo, quen coñece o funcionamento destas institucións mantén que tal comparación é profundamente inapropiada.

Un conservatorio superior non só organiza o ensino regrado, senón que tamén debe xestionar case 1.500 grupos diferentes, coordinar o uso continuo de aulas, salas de práctica, salas de ensaio e auditorios, así como supervisar unha actividade ininterrompida durante catorce horas ao día.

As consecuencias desta redución de recursos irían moito máis alá dunha simple reestruturación administrativa. Os ensaios, as audicións, as actividades complementarias e mesmo as probas de avaliación veríanse comprometidas.

Un exemplo basta para ilustrar a natureza única destes centros: un exame de composición pode requirir que un estudante teña acceso a unha sala, a un piano e a supervisión durante oito horas consecutivas, condicións imposibles de garantir cun horario reducido e cun persoal insuficiente.

O que sucede en Vigo vai máis alá do debate sobre uns recortes concretos. Pon de relevo un problema estrutural que leva décadas sen resolverse: os conservatorios superiores seguen a xestionarse como se fosen institutos de secundaria, a pesar de ofreceren unha educación superior equivalente á universitaria.

Esta equivalencia administrativa, vestixio dunha época pasada, é probablemente a causa raíz de moitas das disfuncións que hoxe volven saír á luz. É hora de recoñecer que un conservatorio superior non pode xestionarse cos mesmos criterios que un instituto de secundaria. Mentres este problema non se resolva, conflitos como o que afecta actualmente ao Conservatorio Superior de Música de Vigo seguirán a repetirse.

O curioso deste caso é que a historia se repite, xa que durante o meu tempo como director desta institución vivimos situacións semellantes. A prensa da época recollía estas novas:

«A falta de persoal administrativo atrasa o inicio do curso académico no Conservatorio» (Diario de Galicia, 10 de outubro de 1991).

«O Conservatorio de Vigo denuncia a falta de persoal para aplicar a LOGSE» (El Correo Gallego, 15 de xuño de 1995).

E, sobre este asunto, o ilustre xornalista de FARO DE VIGO, Pablos, concluíu a súa columna Contrastes coa seguinte frase:

«La música no es un lujo, sino la expresión cultural más cabal de una nación adelantada. ¿O es que queremos seguir en la Edad Media?»

Aínda que reconforta saber que, como antes, a comunidade educativa, liderada neste caso pola Asociación de Estudantes do Conservatorio de Vigo (Aecosvi), tomou as rendas para defender os seus lexítimos intereses.

Porque a decisión da Administración pode estar baseada na legalidade —unha legalidade que precisa ser actualizada—, pero non na xustiza nin no sentido común.

Suscríbete para seguir leyendo