Verdades e mentiras sobre o hantavirus

Un brote vírico. Un barco onde enferman e morren tripulantes. A comparecencia de Fernando Simón —que pareceu viaxar directo desde 2022— mandando unha mensaxe para tranquilizar á poboación. Illamento, a televisión analizando a evolución minuto a minuto e unha palabra que —a maioría— nunca escoitáramos ata agora: hantavirus.

Temos tan preto a pandemia pola covid que é imposible non dicir: «parece mentira, pero está ocorrendo de novo». Mais, está ocorrendo de novo? Semella importante informarse e examinar os feitos antes de empezar a especular con todo tipo de teorías sobre unha catástrofe en proceso. Creo que a proximidade do coronavirus desatou un seguimento intensivo por parte dos medios e que iso está provocando certo estrés. Tamén considero que hai sucesos que non admiten o oportunismo político. Cargar contra a OMS ou acusar ao executivo de ocultar información sobre o brote e sobre a xestión do MV Hondius obedece a unha estratexia de crispación. E buscar a crispación e sementar as sospeitas nunha cuestión de saúde pública, con teorías sobre cortinas de fume ou acusacións de ocultación, empregando medios e redes sociais para amplificar o discurso, é unha indignidade. A ultradereita practica a oposición do mesmo xeito que conducirían un tanque: arrasando con todo sen ver o que están esmagando. Mentres tecen titulares escandalosos con habelencia e as noticias falsas empezan a circular con forza (unha das máis rechamantes destes últimos días é que Pfizer xa ten unha vacina preparada e probada), as persoas expertas —as únicas con autoridade para falar do hantavirus—, explican que o virus non é un virus emerxente. Coñécese desde hai décadas e posúe unha taxa de transmisión notablemente menor ca o coronavirus. O que sucedeu coa covid é que, ao non ter contacto previo cos sistemas inmunitarios, provocou estragos entre a poboación mundial. A diferenza do coronavirus, a incubación do hantavirus son 45 días, mais só é contaxioso 48 horas antes e despois dos síntomas. A realidade é que de case 150 persoas que viaxaban a bordo do cruceiro só se contaxiaron 8. O hantavirus é moi perigoso para quen está infectado —presentando unha elevada taxa de mortaldade—, pero resulta difícil que teña unha ampla transmisión e, por este motivo, os epidemiólogos mandan unha mensaxe de tranquilidade e insisten en que o risco de pandemia é realmente baixo. Outra diferenza co coronavirus é que este se transmitía de xeito asintomático. O hantavirus si presenta síntomas.

Tedros Adhanom Ghebreyesus, director da OMS (biólogo, inmunólogo, investigador en materia de sanidade pública), compareceu explicando que os riscos son mínimos, asegurando que os protocolos de seguridade activados en España son rigorosos e efectivos e insistindo en que non: non estamos ante outra situación coma a vivida coa covid.

Tras a crise do ébola vivida no 2015, en España hai dezaoito unidades de alto nivel (UATAN), sucesoras das unidades de illamento instaladas naquel momento. Son UCI preparadas para que o contacto dos enfermos co persoal médico estea controlado. A meirande parte desas unidades están no Hospital Gómez Ulla. A ministra de Sanidade apelou á responsabilidade da tripulación do buque e das súas familias, tanto no que respecta á súa propia saúde coma á saúde pública. No Gómez Ulla avaliarán o seguimento dos pacientes coas probas necesarias e analizando o protocolo xunto con persoas expertas nacionais e internacionais.

Mais alén de todas estas informacións de persoas expertas, hai unha realidade que é a experiencia. Ante un brote vírico, existen uns protocolos internacionais de rastrexo de contactos que permiten identificar posibles infectados, ademais de contar con centros médicos e profesionais coa preparación necesaria para atallar unha situación de emerxencia. O resto: os titulares apocalípticos, as acusacións infundadas, as teorías da conspiración, son ruído contaminando todo.