O(s) autismo(s). Pasado, presente e futuro (e II)

O coñecemento que vamos tendo do(s) autismo(s) partindo das súas singularidades e complexidades, baseadas nas diferentes teorías, así como na práctica do traballo do día a día, axúdannos a apoialos de cara a súa inserción social e de emprego. Estamos convencidos de que en moitas persoas con TEA, as súas diferenzas neurolóxicas estarán recoñecidas e respectadas como unha categoría social, de cara o seu achegamento o concepto de neurodiversidade e/ou neurodiverxencia, en confrontación coa considerada discapacidade no contexto do mundo neurotípico.

Se o trastorno dunha persoa con TEA é un hándicap para a inclusión polas súas características e as demandas sociais da contorna, isto significa que un diagnóstico de TEA baseado nas avaliacións da conducta poderían cambiar considerablemente, no sentido de que a mesma persoa poida vivir feliz co seu comportamento autista nun outro contexto, cando atope o seu lugar preferido, pero verse afectada noutros lugares que sexan menos compracentes.

O desafío de cara o futuro será como garantir que se escoiten todas as voces diversas dentro dos autismos, con ou sen discapacidade intelectual e/ou da linguaxe. Tamén existe a necesidade, como en toda a ciencia, de permitir o traballo teórico xunto coa investigación cun impacto práctico obvio e directo, recoñecendo que os beneficios concretos a miúdo xorden non planificados de liñas de investigación inesperadas. Como poden algunhas nenas/os con autismo adquirir unha linguaxe aparentemente sen demora ou atípica, dado o papel aparentemente vital do procesamento social (p. ex., o recoñecemento das intencións do falante) na aprendizaxe de palabras? Cal é o papel da discapacidade motriz, ou algún déficit aínda non cuantificado na acción volitiva, na discapacidade da linguaxe das persoas con autismo minimamente verbais?

Se o trastorno dunha persoa con autismo é o dunha función determinada da interacción entre as características da persoa e as demandas da contorna, isto significa que un diagnóstico de autismo baseado en avaliacións de comportamento actuais podería potencialmente ter un camiño de ida e volta. É dicir, a mesma persoa pode vivir feliz cos seus trazos autistas nun determinado contexto cando atopa o seu nicho, pero se ve afectada noutro contexto que sexa menos compracente.

As investigacións futuras dos autismos deberán ocuparse desde a infancia, a súa evolución, desenvolvemento e sobre todo do envellecemento, non só por razóns de planificación senón tamén por problemas de prevención e de saúde. Os cambios cerebrais na idade adulta poderían darnos pistas sobre a bioloxía dos autismos e das afeccións, como a demencia ou a comprensión neurobioloxíca do alzhéimer. Os cambios na cognición coa idade é outro tema importante na variabilidade da vida nos adultos, a través de criterios de avaliación máis amplios coa propia persoa con TEA e a súa familia. Sería tamén necesario investigar se as taxas de enfermidades mentais ou físicas relacionadas coa idade están elevadas nos autismos e por que, a través de investigacións epidemiolóxicas.

Se os autismos ata agora seguen sendo un diagnóstico puramente da conduta, xorden preguntas importantes sobre como o recoñecemos nas mulleres ou nos anciáns, e ata que punto permitiríamos que as informacións xenéticas e o medio ambiente (fenotipo) se desvíen da nosa noción actual e aínda se chamen autismos.

Suscríbete para seguir leyendo