Suscríbete

Contenido exclusivo para suscriptores digitales

Xosé Ramón Pena

DE BOLINA

Xosé Ramón Pena

A importancia de chamarse Democracia

Cando escribo as presentes liñas –e malia que teimen aínda coas clases de aritmética electoral, aínda ben que non se lles deu pola álxebra, os logaritmos ou polas ecuacións de segundo grado–, tal semella que, o próximo 20 de xaneiro de 2021, Mr. Joseph Robinette Biden Jr se veña transformar no 46º presidente dos todopoderosos USA, mentres que o nome de Donald retorna onde nunca debeu deixar de saír: isto é, para nomearmos un simpático personaxe dos debuxos animados que no seu día soubo artellar a maxia do inesquecible Walt Disney. Xa que logo, coido que lle cabe ben cantarmos con Bill Haley and his Comets aquilo de “See you later alligator, after’while crocodile./ So long, that´s all/ Goobye!” En fin, non sei se a de Pfizer, a de AstraZeneca ou a de Moderna; en todo caso, e para os virus da Casa Branca, si que parece que chegou, felizmente, a xeira das vacinas.

“A xeira das vacinas nunha república imperial?”, retrucarán, acaso, máis de dous e mais de douscentos escépticos. “De veras que había tanta diferenza entre os dous candidatos ao Despacho Oval?”. Verán, Vdes., miñas e meus; quixera que me desen licenza para relatarlles unha pequena anécdota persoal.

Hai xa algo máis de trinta anos, este modesto cronista tivo a honra e mais a fortuna de poder entrevistar en Xenebra -daquela el viña ser o representante da Arxentina diante dos organismos internacionais de Dereitos Humanos- ao avogado Julio J. Strassera, quen tres anos atás actuara como fiscal no xuízo celebrado contra as Xuntas Militares, responsables dos crimes perpetrados no país austral entre 1976-1983. Tratouse, certamente e polo menos para min, dunha memorable conversa que non me esquece. A certa altura da mesma, eu apunteille ao Sr. Strassera que acreditar na democracia en Suíza, ou en lugares parecidos, case resultaba/resulta algo natural, dadas as condicións socio-ecómico-culturais presentes neles. Agora ben; viña soster sempre D. Julio dita perspectiva en determinadas partes do mundo? De contado, o meu interlocutor deume precisa resposta: “Sen dúbida, é certo o que Vde. anota; hai ocasións nas que, a simple vista e segundo en que conxunturas, non parecen moi doados os xeitos democráticos. Non obstante, e no caso concreto do meu país, Arxentina, aconteceu que non faltaron xentes de ideoloxías de esquerda que, nunha xeira dada, foron petar nas portas dos milicos, pedindo axuda para impoñeren o seu credo. Evidentemente, os tales non se decataran de que os seus contrarios, moito máis rápidos e efectivos, con mellores recursos ca eles, xa había tempo dabondo que foran intoxicar eses mesmos cuarteis. E deuse o caso, entón, de que os milicos decidiron un bo día que, xa postos na tarefa, mellor lles resultaba ocuparen eles mesmos a Casa Rosada e clausurar os poderes civís; nin falta fai que lle lembre a Vde. as consecuencias de semellante proceso. Daquela, cando alguén me explica que el non acredita na democracia formal –na “democracia burguesa”, como algúns lle din-– eu sempre lle replico isto mesmo: malia todas as súas eivas, a pesar dos múltiples defectos... acontece que, en demasiadas oportunidades, a diferenza entre esa democracia formal e mais a súa ausencia, iso vén resultar xustamente esoutra que se produce entre a vida e a morte. Polo demais, a democracia ten de funcionar como aquilo que afirmaban da muller do césar: alén de ser boa de veras, ha de aparentalo. E xa sei que ao autor lle gustaba xogar coa ironía, mostrarse cáustico... pero lembre Vde. o título daquela célebre obra: “A importancia de chamarse Ernesto.”

Desde logo, coido ben que todos Vdes. coñecen o xogo de palabras: “earnest” (“honesto”, “formal”) vén pronunciarse en inglés do mesmo xeito que “Ernest”, o nome do irmán imaxinario de Jack Whorting, protagonista da “comedia frívola para xente seria” que escribira Oscar Wilde. Pois ben; máis aló das brincadeiras e dos sarcasmos, si que nunha república imperial, como a que nos comanda nesta parte do planeta, devén fundamental a importancia de chamarse –ou, de acordo coa correcta tradución da peza de Wilde, “de ser”– Honesto. Porque non; nunca deron o mesmo Calígula que Marco Aurelio; Traxano que Nerón. Xa que logo, vale: non se trata, precisamente, do candidato perfecto; porén, na difícil hora presente, o triunfo de Jose Biden si que vén significar outra volta a importancia de chamarse (de “ser”) Democracia.

Para continuar leyendo, suscríbete al acceso de contenidos web

¿Ya eres suscriptor? Inicia sesión aquí

Y para los que quieren más, nuestras otras opciones de suscripción

Compartir el artículo

stats