"¡Cómo tira de nosotros! Ningún aire nos parece tan fino como el de nuestra tierra; ningún césped más tierno que el suyo (...) Pero...¿no hay en esa succión de la tierra una venenosa sensualidad? (...) Bien está que bebamos el vino dulce de la gaita, pero sin entregarle nuestros secretos. No plantemos nuestros amores esenciales en el césped que ha visto marchitar tantas primaveras; tendámoslos hacia el ámbito eterno donde cantan los números su canción exacta (...) Así, no veamos en la Patria el arroyo y el césped, la canción y la gaita; veamos un destino, una empresa." As Obras Completas de Marta Sánchez? A ver; por poder ser... Pero non; malia todas as similitudes, a pesar da inequívoca cadencia, o caso é que se trata dun fragmento de "La gaita y la lira". Autor? Pois, nin máis nin menos, que José Antonio Primo de Rivera.

"Forza, España!" Polo visto, e segundo certas interpretacións cidadás -Congreso dos Deputados arriba/internet abaixo/tertulianos de postín e terminais de provincias adxuntas polo medio-, o verdadeiro mal que nos aflixe, a causa final de todas as nosas doenzas e tribulacións non vén ser outra máis que ese, moi desmedido, afecto que algúns alimentan polas sonoridades da gaita. Pola gaita e, vale, para contarmos toda a verdade do conto, tamén pola variedade de queixos: L'Espagne, l'Espagne!! Comment voulez-vous gouverner un pays où il existe 258 varietés de fromage? Nin a corrupción organizada, polo tanto, nin tampouco as desigualdades sociais en aumento; nin tan sequera a lacra do paro e/ou a persistencia de modelos produtivos obsoletos. Os gustos musicais e gastronómicos: velaí a clave real da ruína que nos ameaza... En fin, hai xa algún tempo que determinada xentiña, polos Madriles e arrabaldes varios, anda a pasar as noites enteiras en vela. O motivo? Pois ningún máis que o medo a quedaren durmidos e que os invada, de súpeto, ese pesadelo terrible no cal se ven bailando sardanas na verbena de San Isidro e/ou aplaudindo os castellets, organizados á par polo goberno de Manuela Carmena e esoutro, no exilio, liderado por Carles Puigdemont, rúa de Alcalá adiante. Un terror nocturno comparable, desde logo, a aquel que por estes pagos padecen algúns outros a soñaren que despertan unha boa mañá pronunciando sen parar "Feixó", "Sanxenxo", incapaces de articularen "Rajoy" ou "Corujo" como lle cómpre.

A tentación adanista resulta poderosa, mesmo demasiado poderosa, ás veces. Porén, o peor dela é que, en máis dunha ocasión, nin sequera devén un discurso novidoso, senón apenas reiteración arqueoloxizante e ignara. Daquela, moi emocionados coa idea de viviren perigosamente -descoñecen, seica, que tal viña ser o axioma amado por Benito Mussolini-, non falta quen, así no centro da península como nas periferias, teime arreo en erguer bandeiras e altares, alzaren himnos sen reparar un minuto respecto do prezo que tal proceder veña costar. Pero escrito está, Samuel Johnson, que o patriotismo vén ser o derradeiro refuxio dos canallas.

En fin, os deuses e mais os humanos veñan arredarme de calquera ditirambo estéril. Así e todo, coido que cómpre reiteralo mil e unha veces que faga falta: para alén das frases feitas -"o motor do cambio" e etc.-; máis aló de todas as concesións e mesmo das renuncias, fóra aínda da "correlación de debilidades" que tan ben describira Manuel Vázquez Montalbán... busquen, procuren, comparen Vdes. na historia das Españas e dígan logo cantos períodos realmente mellores que estoutro artellado en 1978 son capaces de sinalar nos dous últimos séculos. Certamente, iso si, incluso a máis poderosa e mellor deseñada das máquinas ten necesidade de mantemento e dunha axeitada posta a punto; ningún de nós pode fuxir diante da, pertinente, ITV. Mal asunto pretender circular -e/ou obrigar aos demais a facelo- con materiais e documentos caducados.

Temos diante de nós, agora mesmo, a grande oportunidade de retomar aquel vieiro que permitiu que este país de países, tribo de tribos... se transformase unha vez nun territorio habitable, axeitar un novo consenso reconciliador desde Fisterra a Gata, desde Sevilla a Donostia, desde Barcelona a Madrid. Porque, digan o que digan/escriban o que escriban, España foi, é e será plural ou moi dificilmente será.

Desde logo, este modesto cronista non se considera, precisamente, un siareiro do folk, cunha ducia de alalás/ribeiranas/pandeiradas... teño dabondo (claro que iso mesmo me acontece se se trata de fados/aurreskus//fandangos de Huelva/country&western). Doutra parte, se ben que descoñezo as habilidades na materia por parte de D. Pedro Sánchez, si teño entendido, non obstante, que as súas simpatía van máis polo indie e/ou o "fiber". En todo caso, demostrado está que as gaitas si que poden ser incorporadas, e con resultados excelentes, a unha banda de rock e incluso a unha orquestra sinfónica. As gaitas, si. A lira? De veras, a quen lle poden importar os sons das liras?