Saltar al contenido principalSaltar al pie de página

Las letras del Entroido de Bueu (I)

Hartos de ‘pillajaliñas’, ‘lambespiñas’ y piratas sin parche en el ojo en Bueu

El Entroido es diversión, crítica social y política y mucha ironía. Una expresión de libertad que contrasta con otros tiempos oscuros. Conviene tenerlo muy presente frente al auge de discursos reaccionarios.

Bueu

La programación del Entroido de Bueu se desplazó ayer hasta la aldea de Meiro, donde la Asociación Veciñal A Morada organizó la décima edición de su popular y sabrosa «filloada» y del festival de comparsas, por el que pasaron las murgas de la localidad para interpretar sus letrillas. Previamente, en la jornada del lunes, el salón de plenos del Concello de Bueu acogió un homenaje a un histórico del carnaval bueués e integrante de Os Mulos: el vecino Xosé Diz, autor de himnos como «Falemos galego».

Las letras de este año en el Entroido de Bueu vienen cargadas de humor, ironía, crítica política y, sobre todo, mucho compromiso. Compromiso con los derechos y libertades, dos conceptos sin los que no podría existir el Entroido y que pese a que hay quien no lo quiere ver están seriamente amenazados.

«Será culpa da IA. Deixa que me ría./ Pensan menos que un peido, solo queda o fedor./ Non che queren democracia, viven nunha falacia./ Din que na ditadura se vivía mellor./ O que son os dereitos non o deben saber; pero cando os perdan a súa pisa han lamber./ E despois de non telos eles van chorar, pois daquela as mulleres non podían votar». Así cantan los incombustibles Vou nun Bou en «O meu neto na».

«Hai tamén patriotas de bandeira en balcón./ Defraudar a facenda é a súa afición./ Como queren que teñamos a mellor sanidá,/ se os que teñen os cartos pagan pra non pagar./ Con orgullo cantamos todas esta canción./ Gana a extrema dereita, imos ó paredón./ Se nos falta a democracia vai ir España fatal», concluyen Vou nun Bou.

Hay otro tema omnipresente en las composiciones de las comparsas: la subida del recibo de la basura: «O tema que aquí nos trae, facer frente ó subidón/ que nos mete polo lixo a Sogama dos collóns./ Leva anos estancada, repetía o rexededor./ Se non estades de acordo a min darme a solución./ Mira ti que emoción, a subida do tirón./ O mesmo conto de sempre, paga o pato a poboación./ Ó final subidón, por riba sen promoción./ Se non paga o que piden non se move ni un camión».

La comparsa Vou nun Bou, este lunes en el Concello de Bueu, durante el homenaje a Xosé Diz.

La comparsa Vou nun Bou, este lunes en el Concello de Bueu, durante el homenaje a Xosé Diz. / Gonzalo Núñez 

Los Vou nun Bou se hacen eco de una preocupación que va en aumento entre los vecinos de O Morrazo: la masificación turística y los «jodechinchos». Una especie para la que la comparsa acuña dos nuevos términos: «lambespiñas» y «pillajaliñas». Dicen así en uno de sus temas: «Semellan uns raposos. Chejaban en manadas./ Invadían praias, casco urbano e o rural./ Son pillajaliñas, chabolistas ilegais./ Dende Punta Couso ata Praia de Loira./ En calquera atallo tropezabas cun pailán./ Son como ladillas infectando o litoral».

Seguro que a más de uno de le suena la siguiente escena: «E son repunantiños para facer a compra:/ ‘ponme dos lonchitas muy finitas, somos tres,/ dese tocinito, un chinchito y un jurel’./ Pensas, mecajoendiola, ide rañar a cona./ Alugan un piso para catro e veñen dez./ Van durmir por turnos. Van durmir por turnos. Eles din que collen ben». Una letra con una conclusión contundente: «Aquí no Morrazo non sei que se vos perdeu./ Para tocajuevos sobra xente aquí en Bueu».

La comparsa Os Kantaclaro abre sus composiciones para el Entroido 2026 con «O himno do meu pobo», una letra para repasar de arriba a abajo un año bien cargado: «Un fulano foi dar un baño, e notou que no cuello, tocáballe aljo estraño./ Pensou que era un muxo nadando, era un torrello flotando», sobre los vertidos fecales en Banda do Río. O sobre la subida de tasas e impuestos: «Quérenos meter un sablaso, e subir a basura, e o rodaje do carro./ Vou ter que falalo no banco e pajalo por plasos./ Son como piratas sen parche, ojalá que se empachen co diñeiro do pueblo./ E Bueu todo cheo de baches, dende Sela ata Meiro».

Los integrantes de Os Kantaclaro, que este año se disfrazan de Miércoles Addams (personaje de La familia Addams), que aprovecharon el Entroido para entregar el premio de su sorteo navideño, cuya ganadora fue la joven Andrea.

Los integrantes de Os Kantaclaro, que este año se disfrazan de Miércoles Addams (personaje de La familia Addams), que aprovecharon el Entroido para entregar el premio de su sorteo navideño, cuya ganadora fue la joven Andrea. / Os Kantaclaro

Otra de las letras de este año es «Carcamales», una composición acerca de la clase política que seguro que la inmensa mayoría de la ciudadanía firmaba con los ojos cerrados. «Vós que sodes como a velutina,/ que non morre máis.../ Eu mandávaios 6 meses pas Malvinas./ E que volvan a nadar desde Argentina/ e que sepan o que é ir a traballar./ Quero ver a Abascal sin un eurillo./ Quero velo nun kayuko navegar./ Quero velo na valla de Melilla/ enjanchado da pilila/ e que non lle den a man». Y sobre todo... «Quero ver a todos os diputados/ quero velos nun barco ir a larjar, para darlle de comer os fillos,/ reventados de subir ladrillo... e nós sentadiños no sofá!».

Y en este repaso a los últimos doce meses no podía faltar uno de los sucesos más sonados del último verano, que se recoge en «A estafilla». Dice tal que así: «Fomos coller o barco/ casa e viaxe na naviera/ levamos os jastos pajos/ pa unha casa de sinco estrellas./ Fomos con todo incluído,/ tamén hai generador,/ pero levamos un susto o entrar nesa habitasión./ Que cheíña estáaaa/ a casa vacacional,/ levaban dúas semanas e non marchan a ata mañán/ da casa vacasional./ Fomos a quedar sen cama/ e a durmir a Area dos Cans. [...] A fulana foiche fina/ como nos fixo a xogada,/ ela foi pa Sarajosa/ e ahora di que non sabe nada.»

Acabamos la primera parte de este repaso por las letras del Entroido de Bueu con As Tinta Femia. Bien se nota que es una comparsa íntegramente femenina: «Teño un tipo cuarentón tirado no salón./ Non sei onde metín o papel da adopción./ Eu pido a devolución./ Cando mo entregharon estaba sin garantía./ Aghora que fagho con este señor», empiezan en «Ai señor, lévao pronto». «Con barba de catro días, eses pelos aquí arriba/ ó baño vaise afeitar e o acabo de limpar./ E marcha para o bar/ e marcha para o bar.../ Fixéralle unha lista co que tiña que mercar/ repetinlle 20 veces «Non te vaias olvidar»./ A deixou atrás... a deixou atrás!!». Con toda la razón acaban cantando: «Ai meu amor/ Non aghuanto máis/ eu quero a jubilasión!!!».

Las componentes de As Tinta Femia, con su atuendo de "rancheras" junto a su prole en la Praza Massó de Bueu.

Las componentes de As Tinta Femia, con su atuendo de "rancheras" junto a su prole en la Praza Massó de Bueu. / As Tinta Femia

También hay una imprescindible dosis de política local en «Bvoulevar oportunidades». «Este vaiche de feminista/ seica tamén de galeguista/ pero el o único que quere/ é ter moitos likes no insta./ O pelo aí se lle ve.» Y continúan: «Este recolle sinaturas/ maniféstase pola basura./ Tirou a pedra o primeiro/ despois escondeu a man». Y aún hay más. «Superheroe para todo./ O millo corvo para Bueu/ abandeirado por Sar/ e loitador pola Illa./ A todos quere ghañar.../ Deixa o Boulevar/ xa non tes máis que abarcar! [...] Porque aquí nadie o entende/ todas as queixas el atende».

As Tinta Femia incluyen en su repertorio una llamada para acabar con el miedo y plantar cara a quienes lo infuden. «Ninguén ten que ter medo/ quen fai o dano é cobarde./ Sabemos que non é fácil/ se falas hai quen o pare./ Xuntas faremos fronte/ que a forza nace na xente/ e nunca máis só ti quedad/ se a túa voz ben se ergue». Una canción que concluye afirmando que «A palabra é unha fouce se a usas pra ferir/ mais tamén pode ser ponte/ se a queres repartir».

Suscríbete para seguir leyendo

Tracking Pixel Contents