Conflicto en la toponimia local
El Concello pide a la RAG que rectifique y deje «Cangas» o «Cangas do Morrazo»
Eldepartamento de Normalización Lingüística municipal presentó alegaciones, y recuerda que se mantuvo el topónimo de Porto do Son

Departamento de Normalización LIngüística de Cangas. / Santos Álvarez
El Concello de Cangas presentó alegaciones a la decisión de la Real Academia Galega de cambiar la toponimia de Cangas y pide que se adopte como nominación oficial o bien la forma simple «Cangas» o la de mantenerse el determinante comarcal, la forma plenamente correcta «Cangas do Morrazo» . La RAG explicaba el motivo del cambio y dejaba claro que el topónimo de este municipio era Cangas, sin ningún tipo de apellidos, ni de O Morrazo, ni del Morrazo, ni do Morrazo; simplemente Cangas. Fue una decisión que causó mucha polémica en Cangas y que la RAG basaba en su afán de reducir lo que denomina detrupefacción de la toponimia a lo largo de los siglos, que provocó que el nombre patrimonial de algunos lugares fuera sustituidos por una forma «castelanizada, llega a la lengua gallega» se optó por realizar modificaciones en julio del año pasado.
Las alegaciones del Concello de Cangas, elaborada por el departamento de Normalización Lingüística son extensas. En ellas se hace referencia a que la toponimia gallega constituye un patrimonio cultura y lingüístico protegido, cuya regulación debe atender a criterios de rigor histórico, filológico y normativo. La denominación de los núcleos de población no es una cuestión meramente formal, «senón unha expresión da identidade colectiva e da continuidade histórica da comunidade».
El Concello de Cangas señala que la toponimia oficial de Galicia se rige por principios de rigor histórico y lingüístico, en los que la recuperación de las formas vernáculas fue una prioridad desde la restauración de la autonomía. «O conflicto entre as preposicións e os artigos no nome de Canas no él unha cuestión trivial, senón que reflicte a tensión entre a lingua galega, na súa estructura sintáctica natural, e a influencia secular da castelanización administrativa, que tendeu a erosionar os elementos diferenciais do idioma propio de Galicia».
Considera el Concello que la controversia entre Cangas do Morrazo y Cangas de Morrazo se centra en el uso del artículo determinado masculino «o». En lengua gallega, la comarca en la que se asienta el Concello se denomina tradicionalmente «O Morrazo». La presencia del artículo no es opcional ni estilística, sino que forma parte intrínseca del nombre propio de la comarca natural y administrativa.
«Desde o punto de vista da gramática normativa e da investigación onomástica, cando un topónimo se compon dun núcleo (‘Cangas’) e dun determinante xeográfico ‘O Morrazo’, constitúe unha agramaticalidade en galego, ao tratar o termo ‘Morrazo’ como un nome propio sen artigo, o que contradí o uso secular e a normativa», señalan las alegaciones.
Recuerda el Servicio de Normalización Lingüística de Cangas que la forma de «Cangas de Morrazo» adquirió presencia durante los siglos XVIII y XIX, coincidiendo con el proceso de centralización administrativa del Estado español y con la elaboración de los primeros nomeclátores nacionales. «No sistema lingüístico castelán é frecuente que os nomes de rexións perdan o artigo en construccións de perteneza (por ejemplo, «vino de Rioja» en lugar de vino «de La Rioja») e esta incercia foi traslada á administración galega. A defensa científica da forma «do Morrazo» baseáse na restauración da integridade gramatical do galego. Casos análogos foron obxecto de revisión por arte da Real Academia Galega nos últimos anos, promovendo a recuperación de artigosomitidos erróneamente. Entre los exemplos máis salientables figura: Porto do Son, fronte á forma simplificado castelanizada «Puerto del Son», «O Riós», recuperando o artigo que define o concello ourensán, «A Cañiza» mediante a restitución da grafía galega e de artigo femenino. En todos estos casos, a presenza do artigo (o/a) e a súa contracción (do/da) non é un mero adorno, senón unha marca de fidelidade ao sistema lingüístico vernáculo que a Le de Normalización Lingüística de 1983 obriga a protexer».
Suscríbete para seguir leyendo
- Una mujer «Spider-Man» que trae de cabeza en Moaña
- Final feliz a cuatro días en altura
- La Policía evita que la pareja de O Real okupe otra casa en Touzal
- Cangas instalará cámaras de control de tráfico urbano y supervisará la rotación de coches aparcados
- Abal prepara un giro radical en las Fiestas del Cristo de Cangas
- Pontevedra pide dos meses de veda en el pulpo y poner límites al resto de artes
- El vino moañés «Raigames», con otro Oro en Vinespaña
- La Xunta tramita un nuevo camping rústico en Bueu: ocho cabañas en Cela