Saltar al contenido principalSaltar al pie de página

Proposta da Comisión de Hixiene, Cangas 1900 (II)

O informe obrigaba a extremar o coidado dos aseos públicos, prohíbe a existencia de estercoleiros nas casas e impón a obriga de varrer os frentes das vivendas

Unha vista dos Xardíns de José Félix  Soage e a praza de abastos, un edificio  que se construíu grazas a súa doazón.

Unha vista dos Xardíns de José Félix Soage e a praza de abastos, un edificio que se construíu grazas a súa doazón. / Gonzalo Núñez 

Antonio Graña Graña*

Cangas

Nesta segunda entrega continuamos dando conta do informe e propostas que a Comisión de Hixiene realizou en Cangas nos albores do século XX.

«De lo que no es posible prescindir lo que es absolutamente preciso es se proceda sin dilación alguna a crear cuando menos una plaza de barrendero cuya modesta dotación hallará hueco seguramente en el actual presupuesto sin necesidad de aumento de cifra del mismo, con solo aplicar á esta atención preferente partida consignada y no realizada, valiéndose al efecto de los …………. que las disposiciones administrativas estatuyen. Las funciones de este cargo y las medidas de la policía que deben adoptarse, con el rigor y la constancia que la abrumadora situación de esta villa, por lo que hace á higiene pública, se determinan en las siguientes

Conclusiones:

1ª Dada la falta de retretes de que adolecen un número considerable de casa; no está en el caso de suprimir los públicos; pero si obligar a sus dueños á que los mantengan en condiciones de salubridad especialmente el que se halla al final de la calle Lirio, ejerciendo una vigilancia exquisita por la autoridad local é imponiendo con toda la energía las correcciones que la infracción aconseje y la salud pública demande.

A Rúa do Lirio, onde antigamente  había uns aseos públicos.

A Rúa do Lirio, onde antigamente había uns aseos públicos. / Gonzalo Núñez 

2ª Prohibir en absoluto la existencia de estercoleros y depósitos de materias nocivas dentro y fuera de las casas de habitación, no permitiendo en el interior de las viviendas …………….. ni gallineros aun cuando se hallen separados por tablado ó piedra ni menos se consentirá y cerdos hagan pasto de la población.

3ª Procurar el aseo y limpieza de las habitaciones y obligar el blanqueo interior y exterior de las casas anualmente, cuando menos hállense ó no habitadas.

4ª No se permitirá á lo sucesivo en los edificios urbanos que por razón de herencia ó contratos onerosos se practiquen divisiones sino queda un área de quince metros cuadrados huecos como mínimo para lo cual se hará saber á los maestros canteros y carpinteros que sin permiso previo de la corporación Municipal, no pueden ejecutar dichas obras, pesando sobre ellos la responsabilidad en caso contrario, que será exigida en la vía y forma que proceda.

Tampoco se tolerará que las construcciones nuevas tengan menos extensión superficial de quince metros cuadrados huecos con un frente de tres lineales en hueco y si dicha construcción ó casa fuere de un solo cuerpo necesariamente se le dará una altura de cuatro metros.

Igualmente se obligará al que construya casa de nueva planta ó redifique otra á colocar retrete en las mismas. Las circunstancias que se exponen en la presente conclusión habrán de constar en la instancia en que el interesado solicite del Ayuntamiento la oportuna licencia, sin cuyo requisito no podrá dársele curso.

Unha vista do lavadoiro de Fonte  Ferreira, en pleno casco antigo de  Cangas.

Unha vista do lavadoiro de Fonte Ferreira, en pleno casco antigo de Cangas. / Gonzalo Núñez 

5ª Debe ordenarse sin dilación que los dueños de las lanchas de pesca las bajen a la playa pues no solo interrumpen la vía de modo …………… ni causa que lo justifique, sino que a su abrigo se multiplican los focos infectos.

6ª Se dispondrán y se hará cumplir sin excusa ni pretexto alguno que los habitantes barran los frentes de sus casas depositando la basura en los centros de las calles que recogerá el barrendero para conducirlas al punto que elija la Junta de Sanidad, las cuales quedarán de aquel.

7ª Se ejercerá especial vigilancia en la prohibición de lavar ropa ni ninguna clase de utensilio en las calles por donde corran aguas al descubierto no arrojará a las mismas ninguna clase de basura ni despojos.

8ª Será obligación ineludible del barrendero mantener de que las aguas tengan su natural corriente, de que no se encharquen resultando así lo más limpias posible y dando mayor profundidad á las que resulten someros.

9ª El barrendero denunciará á la autoridad local toda la infracción que se cometa en contra de las instrucciones que por escrito deben dársele. De las multas que por razón de sus denuncias se impongan tendrá derecho á la tercera parte.

10ª Para que los bandos de policía que se dicten tengan cumplido efecto, la Junta de Sanidad Municipal ejercerá continua inspección, y con el fin de que haya personal suficiente que ejerza la necesaria é indispensable vigilancia, el Ayuntamiento procederá desde luego a dividir la población en zonas nombrando auxiliares de dicha Junta de las mismas que tengan reconocidas aptitudes y que se presten á cooperar á un servicio que impone la obligación de la actividad y la perseverancia, si han de obtener los resultados que desean.

O monumento de homenaxe ao  filántropo José Félix Soage, obra de  Francisco Asorey.

O monumento de homenaxe ao filántropo José Félix Soage, obra de Francisco Asorey. / Gonzalo Núñez 

No han de relegarse al silencio la indispensable é importantísima cuestión de las substancias alimenticias que se venden al público algunas de ellas en condiciones inadmisibles por reconocidamente adulteradas, cuyos emprendedores por un mal entendido lucro no vacilan en atacar á la salud de los consumidores, circunstancias que la autoridad local tiene el deber de corregir con todo el rigor de la sanción penal. El pan primer artículo de necesidad, no solo no se elabora con la perfección que debiera sino que las harinas, son frecuentemente de pésima calidad. Las carnes, pescados, leche, vino y aguardientes, requieren la más exquisita inspección, debiendo someterse al examen precedente en la forma y medios que se establezcan con quien corresponda.

A un viendo hagamos el asunto que ocupa á la comisión, no puede por menos que estimular á la Autoridad Local a fin de que corte de raíz el abuso que viene cometiéndose en el peso y medida.

Al poner término á la tarea que fue encomendada a los que suscriben por la Sociedad “El Progreso”, además de sin privarse en el verdadero criterio del cuestionario judicial, han tenido en cuenta la situación económica del Ayuntamiento conciliando en tal sentido el saneamiento de la Villa, sin los gastos propios de mejorar radicales que era imposible soportar aquél en la actualidad; pero este hecho que puede llamarse del momento, no excluye ni puede excluir el que bajo un estudio serio y concienzudo se interesa de la Corporación Municipal la consignación en sus presupuestos de una partida suficiente para la construcción inmediata y periódica de determinado número de metros de alcantarillado, comenzando por aquellas calles, que á juicio de la Junta de Sanidad deben preferirse para el planteamiento de las obras de referencia con lo cual en breve número de años se alcanzará la mejora de las cañerías públicas que tanto interesa á esta población.

Débil es la labor, la comisión informadora la somete á la ilustración de “El Progreso de Cangas” para que la aprecie como juzgue convenientemente en su rectitud.»

Cangas, 16 de marzo de 1900.

Cangas estaba gobernada por Serafín Barros Otero

Ano 1900. Primeiros días do mes de xuño: O pouco tempo de darse a coñecer o Informe- Proposta da Xunta de Sanidade do Concello de Cangas. Faise pública esta nova:

Inminente arranxo da Rúa Riodeja: nese ano, esta céntrica rúa estaba practicamente asolagada polo regato procedente do lavadoiro municipal da Fonte Ferreira, que xuntamente con outros afluíntes do lugar, ofrecía ao seu paso un lamentable aspecto, moi especialmente na época do verán, ata converterse nun foco de infección.

Aposta en marcha da referida obra, partía dunha proposta da sociedade “El Progreso”cuxo presidente era o notario da vila Julio Alonso. Do financiamento encargaríase o noso veciño residente en Bos Aires, D. José Félix Soage Vilariño. Como mostra de gratitude, o Concello decide poñerlle o tramo que vai dende o antigo despacho da “Panadería Rosa”, ata o entronque coa Praza da Constitución, como Rúa de José Félix Soage.

A rúa do centro de Cangas que leva o  nome de José Félix Soage.

A rúa do centro de Cangas que leva o nome de José Félix Soage. / Gonzalo Núñez 

Ano 1906. Outubro día 15. Outra data máis onde lembrar unha das moitas aportación económica feitas polo “Fillo predilecto da Vila”, o filántropo don José Félix Soage Vilariño.

No ano 1906, cando as rúas céntricas de Cangas ían adquirindo un novo aspecto (produto das obras que se estaban executando), chéganos outra boa nova, dada a coñecer dende as páxinas do xornal “Noticiero de Vigo”.

“Un donativo – Obras meritorias»

«El filántropo hijo de este pueblo y residente desde hace muchos años en Buenos Aires D. José Félix Soage, ha donado 4.000 pesetas para que sean invertidas en arreglar la calle llamada de los Barreiros.

De este desprendimiento dio cuenta el alcalde del Ayuntamiento, que ha acordado hacer constar en acta su más viva satisfacción hacia el generoso donante.»

Como remate a este traballo: inxusto sería pechar este artigo, sen facer mención aos 100 anos que transcorreron dende a inauguración do Mercado de Abastos, así como do monumento erixido á memoria do benefactor Soage Vilariño.

Actos celebrados en agradecemento o noso singular veciño, feitos conincidir coas Festas do Cristo do ano 1925:

Domingo 30 de agosto (día do Cristo): Inauguración do monumento adicado a José Felix Soage Vilariño, na nova alameda. Obra do cambadés Francisco Asorey.

Dar nome a alameda que rodea o monumento, como “Xardíns de Félix Soage”.

Nomear como fillo predilecto da vila de Cangas, a Jóse Félix Soage Vilariño.

Luns 31 de agosto: Inauguración do Mercado de Abastos, coa asistencia de numerosos e destacados invitados, entre os cales atopábanse dous sobriños de finado, Benigno Garcia Soage e Emilio Lorenzo, vidos expresamente de Arxentina.*

*Todos estes actos foron froito dun acordo por unanimidade da Corporación Municipal de Cangas, nun pleno extraordinario celebrado o 27 de agosto de 1925. Presidía o Concello, o señor Pedro Rodríguez Pérez.

(*)Investigador e veciño de Cangas.

Suscríbete para seguir leyendo

Tracking Pixel Contents