Adeus a Henrique Harguindey: mestre, escritor, político e activista cultural

«Eu non quero ver tristezas,/ quero o sol á miña beira;/ onde a sombra o pan non crece/ nin dá rosas a roseira». Son versos de despedida a Henrique Harguindey Banet, mestre, escritor, tradutor, activista social e concelleiro de Cultura e Ensino en Cangas en diferentes corporacións democráticas despois da ditadura franquista. Harguindey (Lugo, 4 de xaneiro de 1946) finou o venres pola noite en Cangas, vila á que chegou en 1976 e que dende aquela foi a súa casa. Hai case dous anos, a morte de Maruxa Barrio, a súa compañeira de vida, deulle un duro golpe, e nos últimos meses loitou tamén contra a enfermidade. «Non podemos esquecernos da súa destacada e valiosa contribución e apoio á cultura, pero tamén o camiño que abriu á nova época histórica da democracia», suliña a Corporación canguesa nunha declaración institucional. Esta tarde, o seu fillo –Breixo Harguindey Barrio–, familia e amizades daranlle a despedida laica no tanatorio.

Desde que se coñeceu a noticia, son moitas as persoas e colectivos que queren facer un recoñecemento público a Quique Harguindey, que chegou a Cangas a mediados da década de 1970 como mestre de francés para impartir maxisterio no instituto de Rodeira, onde coincidiu con outras figuras da cultura e a política, como Carlos Casares ou Francisco Rodríguez, e máis tarde no IES María Soliño. Formou parte da primeira Corporación democrática despois da ditadura franquista (1979-1983), retomando o cargo entre 1987 e 1995, así como membro da Comisión Xestora do Concello entre 1990 e 1991, nas filas de Unidade Galega ou Esquerda Galega.

Cunha ampla formación á que contribuíu a biblioteca do seu avó, o notario Manuel Banet, era licenciado en Filoloxía Francesa e catedrático, así como un recoñecido tradutor teatral. Colaborou con Teatro de Ningures ou Morcego e as súas traducións do “Tartufo” de Molière ou “Gargantúa e Pantagruel” de François Rabelais, son considerados traballos dun altísimo nivel e merecedores de múltiples recoñecementos. O pasado mes de novembro, Teatro de Ningures estreou no Auditorio de Cangas –que leva o nome de Xosé Manuel Pazos Varela, compañeiro seu nas lides políticas e teatrais– “As gardiás ou o nó do tecelán”, do autor francés Nasser Djemaï e que o propio Harguindey se encargou de traducir ao galego.

«Capacidade de integrar e inspirador de proxectos»

Ademais do xénero dramático, o seu labor como tradutor concretouse en máis de 40 volumes verquidos desde o francés ao galego, incluíndo tamén narrativa, poesía ou ensaio. Outra das súas inquedanzas foi a de fornecer de materiais en galego o ensino e recuperar a literatura de tradición oral. Neste eido deixou perto dunha ducia de publicacións, moitos deles asinados coa súa compañeira Maruxa Barrio. Antoloxía do conto popular galego e Contos galegos son dúas mostras deste traballo.

In memoriam | Ética e estética na vida, na política e na cultura

Desde a súa chegada a Cangas implicouse activamente na vida cultural e social do municipio. Ao longo da súa traxectoria promoveu a participación social e alentou a reivindicación dunha Casa da Cultura, o Auditorio, a dinamización das Festas do Cristo ou o festival de jazz, a Escola de Música e o Conservatorio ou a defensa, catalogación e promoción do patrimonio histórico e artístico. A creación da asociación Xiria, da Mostra de Teatro Cómico e Festivo ou das Xornadas de Cómic son outros dos logros nos que tivo moito que ver Henrique Harguindey. Por esa intensa labor cultural e social, Xiria xunto con outros colectivos da vila decidiu facer un recoñecemento público cunha homenaxe celebrada en febreiro de 2022 no Auditorio. «Hoxe perdemos a un dos nosos ilustres; naceu en Lugo pero sentíase cangués independentemente de donde nacera», suliña a Corporación Municipal.