O PSdeG denuncia o dato que retrata a política lingüística galega: 6 euros por habitante fronte aos 90 do País Vasco

O socialismo galego, catalán e vasco une forzas este luns na Coruña para reactivar a ofensiva polo recoñecemento das linguas cooficiais na Unión Europea. Baixo a xornada Ola, Europa, líderes das tres comunidades coordinan unha estratexia común para lograr a oficialidade en Bruxelas e equiparar os dereitos lingüísticos no exterior aos alcanzados no Congreso dos Deputados.

Na semana do Día das Letras Galegas, o PSdeG reuniu no Centro Cívico Cidade Vella a representantes do PSC e do PSE-EE nun momento clave para as negociacións en Europa, nunha xornada que busca reafirmar que o recoñecemento lingüístico non é só unha cuestión de identidade rexional, senón un dereito democrático esencial para a construción dunha Europa diversa e plural fronte á política de «acoso e derribo» da dereita, segundo denunciou o líder dos socialistas galegos, Xosé Ramón Gómez Besteiro, a quen acusou de instrumentalizar o uso do idioma e querer convertelo «nunha bandeira», cando é o noso patrimonio.

Na súa intervención, Besteiro advertiu da necesidade de triplicar o investimento en Galicia en política lingüística. Sobre a mesa puxo as cifras: mentres no País Vasco se invisten 90 euros por habitante no impulso do euskera; e en Cataluña, 35 por veciño na potenciación do catalán; en Galicia o investimento quédase en 6 euros per cápita. «E despois sorpréndense de que o galego retroceda. Non é unha sorpresa. É unha consecuencia», censurou.

A Coruña converteuse este luns no epicentro da nova alianza lingüística entre o PSdeG, o PSC e o PSE-EE, unha fronte común que busca reactivar en Bruxelas a batalla pola oficialidade do galego, catalán e euskera. A xornada, bautizada como Ola, Europa, chega na semana das Letras Galegas e pretende, segundo os organizadores, «situar a diversidade lingüística no corazón do proxecto europeo» fronte ao que cualifican de «estratexia de acoso e derribo» da dereita.

Xosé Ramón Gómez Besteiro, líder dos socialistas galegos, abriu o encontro cun diagnóstico contundente: Galicia inviste 6 euros por habitante en política lingüística, fronte aos 35 de Cataluña e os 90 do País Vasco. «E despois sorpréndense de que o galego retroceda. Non é unha sorpresa. É unha consecuencia», advertiu. Para o líder socialista, o problema é «a distancia entre os discursos do PP e os orzamentos».

O «bilingüismo harmónico»

Besteiro puxo cifras enriba da mesa e tamén responsabilidades. Lembrou que o Goberno central leva investidos 3,5 millóns de euros desde 2023 no proxecto Nós, destinado a garantir a presenza do galego na intelixencia artificial, mentres que a Xunta, dixo, «achegou cero euros».

O socialista evocou un dos momentos máis simbólicos da súa carreira: o día en que se escoitou da súa voz por primeira vez o galego no Congreso para defender a súa cooficialidade. Foi en setembro de 2023. «Foi un dos días máis importantes da miña vida política. Non polo cargo, non polo discurso. Pola lingua».

A realidade sociolingüística avala a súa preocupación ante un idioma «abandonado»: a última enquisa do IGE certifica unha caída acelerada do uso do galego entre a mocidade tras 17 anos de «bilingüismo harmónico», o eufemismo co que Alberto Núñez Feijóo, segundo Besteiro, «xustificou non protexer a lingua máis débil». E finalmente cargou contra quen quere facer do idioma a súa bandeira. «O galego é un patrimonio, non unha bandeira», sentenciou.

Besteiro cerrou o encontro cunha declaración de intencións: «Eu non quero que o galego sexa unha peza de museo. Non quero que sexa folclore. Quero unha lingua viva, na rúa, no traballo, no móbil, na escola».

Modelos de referencia

O vasco Pau Blasi, voceiro de Política Lingüística do PSE-EE, achegou a perspectiva dun territorio onde máis do 40% da poboación fala euskera, «o dobre que nos anos 80». A clave, explicou, foi a Lei do Euskera de 1982, pactada entre socialistas e nacionalistas, que consolidou un modelo educativo e administrativo estable. Blasi criticou a viraxe do PP, ao que acusa de abandonar o consenso histórico arredor das linguas propias.

Pola súa banda, Imma Ferret, do PSC, describiu a situación do catalán como «complexa pero reversible». O Pacto Nacional pola Lingua, asinado hai un ano, marca o obxectivo de sumar 600.000 novos falantes en 2030. «Defender o catalán non é atacar a ninguén. É defender un patrimonio que é noso», afirmou, citando o president Salvador Illa, tras destacar que seguirán traballando para impulsar o galego, o vasco e o catalán na Unión Europea. «É unha anomalía que isto non sexa xa unha realidade», rematou.

Bruxelas, o taboleiro decisivo

O eurodeputado galego Nico González Casares debuxou o traballo silencioso que o socialismo leva tres anos facendo en Europa para abrir as portas da oficialidade. Un lobby intenso, dixo, no que participan tamén Javi López, Eider Gardiazabal e Laura Ballarín. «As maiorías están aí. Se non fose polas forzas conservadoras, isto sería xa hoxe unha realidade», reivindicou.

A deputada Silvia Longueira concretou a proposta do PSdeG para esta lexislatura: triplicar o orzamento lingüístico —elevar o investimento ata niveis comparables aos doutras comunidades—, un novo pacto pola lingua —aberto a todas as forzas, seguindo os precedentes de 1983 e 2004— e blindar a produción propia da CRTVG, desbloqueando o Consello de Administración. Na súa intervención, cargou contra o «acoso e derribo» do galego, que dá como resultado a «execución rápida do que tanto se tardou en construír».

Longueira insistiu na necesidade de que o galego estea presente «onde vive a mocidade»: plataformas dixitais, videoxogos, audiovisual e apps de aprendizaxe. «Unha lingua que non está no día a día da mocidade é unha lingua que se vai apagando por unha epidemia de xestión».

Suscríbete para seguir leyendo