O galego, único idioma cooficial con peor competencia entre os mozos

O futuro do galego preséntase cheo de incertezas porque as novas xeracións están abandonando paseniñamente o seu uso e cada vez o dominan peor. Esta é a diagnose dun estudo realizado polo Consello da Cultura Galega (CCG), que recolle que a comunidade presenta «uns usos relativamente elevados», por riba do resto de territorios con lingua propia, pero é a única con peores datos de competencia entre os menores de 20 anos respecto a quen superan esa idade. Sofre un problema de transmisión interxeracional, impacto educativo e falta de prestixio social. Os mozos falan, escriben e len cada vez peor en galego.

O estudo foi presentado onte como complemento do anuncio da posta en marcha do Foro participativo: un país coa súa lingua, un proceso conformado pola celebración de seis mesas sectoriais que concluirá en novembro e que pretende aportar iniciativas para solucionar os «problemas estruturais» que sofre o galego e que motivaron que a propia Xunta iniciase contactos para renovar o Plan de Normalización.

«No é o momento de demorarnos na historia do declive, consideramos que as cifras que están sobre a mesa son o suficientemente claras e demandan outro tipo de actuacións», resumiu onte Rosario Álvarez, presidenta do CCG nunha rolda de prensa acompañada da vicepresidenta Dolores Vilavedra e do coordinador do Observatorio da Cultura Galega, Hakan Casares.

"Urxencia" de intervenir na escola e na familia

O estudo realizado a partir dos microdatos da Enquisa de Características Esenciais da Población e Vivindas do Instituto Nacional de Estadística revelan a «urxencia de intervir no ámbito escolar e na transmisión interxeracional», segundo o CCG.

Galicia vive un paradoxo. Trátase da comunidade con maior porcentaxe de poboación competente no uso da súa lingua cooficial, moi por diante do resto. O 92,7% enténdeo ben, o 83,6% leo ben, o 83,1% fálao ben e o 73,3% escríbeo ben, por diante de Cataluña, Baleares, Comunidade Valenciana, País Vasco e Navarra.

O problema xorde cando se entra en detalle, pois Galicia é a única comunidade onde os menores de 20 anos presentan peores competencias que os seus maiores. Quen superan esa idade, por exemplo presentan un 85% de quen o fala ben. Por debaixo da vintena, o 70,8%. E no ámbito familiar, úsao o 35,4%, fronte o 54,2% de Cataluña, el 39,9% de Baleares ou o 37,1% do País Vasco.

Prodúcese algo similar na poboación escolarizada, na que os datos empeoran. O 65,1% de estudantes en fase obrigatoria falan ben galego, fronte o 82,7% de Cataluña ou o 73,2% do País Vasco, o que «suxire menor efectividade das políticas educativas» galegas.

Ese cóctel complica o futuro da lingua. «Estes datos evidencian un patrón de perda interxeracional na capacidade para entender, falar, ler ou escribir en galego», colixe o CCG.

Ademais, en Galicia emprégase máis en contextos informais que nos laborais ou escolares e tamén o usan máis quen teñen menos ingresos ingresos económicos, algo que o CCG vincula co menor prestixio social na comunidade.

Suscríbete para seguir leyendo