A Real Academia cre que o galego se achega «ao limiar do colapso»

«O declive cada vez más pronunciado do galego estase achegando perigosamente ao limiar do colapso». Así o advirte a Real Academia Galega (RAG) nun informe no que analiza a enquisa sobre coñecemento e uso do idioma do Instituto Galego de Estatística (IGE) e a evolución sociolingüística de Galicia dende 1992. Así e todo, engade que a «vitalidade» do idioma e o «sólido compromiso de sectores significativos da cidadanía» fan esta tendencia «reversible» e insta a un pacto pola lingua e a actuar de forma «urxente».

Nunha declaración institucional «a prol» dese pacto que difundiu onte, a RAG sostén que as cifras que revela a enquisa «ofrecen unha proba rotunda das consecuencias do decreto chamado de plurilingüismo de 2010 e en xeral do abandono das políticas de protección do galego». Considera que «a primeira responsabilidade» dese resultado, que resume na caída de uso da lingua galega, sobre todo entre as xeracións máis novas, como un «feito obxectivo que pon en grave risco a continuidade do idioma», é do Goberno galego, que dispón dos mecanismos para actuar e planificar.

Para a RAG cómpre pór en marcha de forma «urxente» políticas «eficaces» e, en concreto, defende o deseño «dun marco normativo novo» para o galego, «incluíndo un novo decreto para o sistema educativo que substitúa» o actual, que «diminuiu a presenza do galego no ensino». O modelo educativo, sinala, «non está cumprindo o mandato da Lei de normalización lingüística». Insta así mesmo a cumprir a Carta Europea de Linguas Rexionais.

Como «punto de partida» para esa «nova política», a Real Academia xulga «imprescindible» chegar a un Pacto pola Lingua Galega «que implique o conxunto da sociedade». Ora ben, entende que a iniciativa dese acordo lle corresponde ás formacións políticas do Parlamento e insta a Xunta e esas forzas a traballar sen «máis demoras» nun «proxecto de futuro para o idioma que comprometa e ilusione», situando a lingua «por riba dos cálculos a curto prazo e das controversias partidistas».

No entanto, estende a responsabilidade polo avance do monolingüismo en castelán e pola «diminución tanto da competencia en galego canto do seu uso» a «toda a sociedade galega» e estima «urxente» actuar nas familias, onde lamenta unha «dramática ruptura» de transmisión xeracional. «O cambio no modelo educativo é imprescindible», defende, «mais non é suficiente».