Misión: preservar o noso medio mariño!

«Cando eu ía a escola...»

...encantoume comprender como e por que funcionaba todo ao meu redor. Investigaba e exploraba á miña maneira e sempre quería saber máis e máis. Lía moito sobre natureza e encantábame pasar todo o tempo posible nela.

«O meu camiño na ciencia»

Sempre tiven claro que quería dedicarme á ciencia máis técnica, concretamente a algunha enxeñaría, pero non sabía exactamente en que campo. Quixen dedicarme á aeronáutica (fascinoume dende moi pequena a capacidade de voar!), pero estudei enxeñaría xeolóxica na Universidade Complutense. Enganchoume a oportunidade de viaxar millóns de anos no tempo e poder interpretar a contorna natural. Durante a carreira tiven a oportunidade de facer a miña primeira campaña oceanográfica, traballando en xeofísica; aí souben cal ía ser o meu camiño profesional, así que posteriormente me especialicei cun máster en oceanografía. Hoxe traballo en proxectos que involucran a xeoloxía mariña co obxectivo de preservar durante moito tempo o noso medio mariño.

O meu agasallo: unha curiosidade

As áreas mariñas que rodean España divídense en demarcacións. Galicia está dentro da chamada Demarcación Noratlántica. Nela temos a sorte de contar con dous canóns submarinos moi especiais. Un deles, o canón submarino de Avilés, é un dos máis profundos do mundo e habitan especies propias de grandes profundidades coma os luras xigantes. O outro, o canón submarino de Capbreton, ten unha morfoloxía moi singular. É un dos escasos canóns no mundo paralelos á plataforma continental e percorre durante 300 km o extremo oriental do Golfo de Biscaia.

As aulas preguntan. O CSIC responde

De onde es?

Son de Madrid. Adoita resultar moi rechamante atopar alguén criado nunha zona afastada do mar que acabe traballando nel, pero coñecín a moita xente navegando cunha orixe que pouco ou nada ten que ver coa costa.

Como te preparas para ir ao fondo mariño en submarino?

Na actualidade no IEO contamos, para apoiar as nosas investigacións científicas, con vehículos submarinos non tripulados. Hainos fundamentalmente de dous tipos: aqueles que teñen algún tipo de conexión física co barco, van conectados directamente con el (tipo ROV ou trineos fotogramétricos), e aqueles que son completamente autónomos (tipo AUV). Estes últimos prográmanse a bordo, lánzanse á auga e manteñen unha conexión remota co persoal de a bordo. No meu caso traballo cos tipo AUV. Pertenza ao grupo de operadores do AUV do IEO xunto cos compañeiros da Unidade de Tecnoloxía Mariña (UTM). Pode dicirse que somos como os “pilotos” do vehículo. Programámolo e realizamos o control dos datos adquiridos polos múltiples sensores que transporta, realizando batimetrías do fondo, adquirindo datos do subsolo ou medicións de clorofila e condicións ambientais, entre outras moitas cousas.

Que hai no fondo do océano?

A nivel xeolóxico, o fondo do mar é case unha copia da xeoloxía terrestre, aínda que moldeada polas correntes e outros elementos propios do medio mariño. Pero no fondo do mar, igual que en superficie, atopamos montículos, canles (como as dos ríos), volcáns, canóns, chairas, vales, concas e outras moitas estruturas xeomorfolóxicas que tamén podemos ver emerxidas.

En Galicia hai fósiles?

Claro! Os fósiles son a pegada da existencia de vida hai miles de anos. E no que é agora Galicia hai vida dende hai moitísimo tempo. Non sempre estivo na latitude na que agora mesmo se atopa, polo que aquí hai unha grande diversidade paleontolóxica que o testemuña. Pódense atopar fósiles en zonas como o Xeoparque das Montañas do Courel ou na Mariña Lucense.

En Vigo pode haber tsunamis?

Toda zona próxima á costa pode ser susceptible de ser afectada por tsunamis. O que marca a diferenza entre unhas zonas e outras é a probabilidade que, segundo os expertos, hai de que iso ocorra.

Estúdanse a nivel xeolóxico antigos tsunamis e, coa información de fallas submarinas que poidan provocarlos, elabóranse diversos informes como os que realiza o Instituto Xeográfico Nacional (IGN), o Instituto Xeolóxico e Mineiro de España (IGME) ou algunhas universidades. Neste caso, a costa galega en xeral ten unha baixa probabilidade de que isto ocorra, aínda que se necesitan moitos máis estudos para determinalo con maior exactitude.

Cantas especies hai baixo o océano?

Miles. Xeralmente sempre se pensa en animais, pero no fondo mariño tamén hai unha diversidade incrible de plantas, bacterias, virus e outros organismos. Aínda nos quedan moitísimas especies por descubrir.