Os fíos de Begoña

«E por que leo? Leo porque tiven a sorte de descubrir a maxia dende pequena. Porque tiven un avó que inventaba historias e unha nai que cada noite sentaba aos pés da miña cama e me lía poesías. Escribo porque leo». Con estas palabras definía Begoña Caamaño, autora homenaxeada neste Día das Letras Galegas, a súa paixón polos libros e a importancia que tivo a lectura para desenvolver a súa posterior faceta de escritora. O amor pola palabra chegou da voz viva, dos contos inventados polo seu avó Pepe, José Rascado Baños, e das lecturas da súa nai Mari, Mª Carmen Rascado Rodríguez, a ela e a Bea. Entre elas, un volume de poesía, Las 1.000 mejores poesías de la lengua castellana. A nena que vivía no Calvario lía de maneira voraz o que lle caía nas mans, quer os Episodios Nacionales de Benito Pérez Galdós, novelas de aventuras como Robinson Crusoe de Daniel Defoe, quer As mil e unha noites ou A Ilíada e A Odisea de Homero: «Tiven a sorte de ler a Homero de bastante pequecha, nesa idade na que aínda buscas nos libros un referente co que te identificar e que che faga vivir a historia en primeira persoa. E na Odisea non o tiña. Claro, o normal é que fose Ulises ou Odiseo, pero xa daquela debía ter eu un mal costume que co tempo deveu en vicio, obsesión ou, cando menos, hábito moi pernicioso: necesitaba identificarme con raparigas. E, a poder ser, con raparigas un bocadiño rebeldes».

E desa rebeldía e ese espírito crítico que lle fixo percibir, de ben nova, que faltaban no mundo en xeral e na literatura en particular, as historias das mulleres, encheu os andeis e o maxín de obras de mulleres, desde Rosalía de Castro a dúas das que foron as súas mestras, María Xosé Queizán e Carmen Panero, esta última fundamental para desenvolver o amor pola lectura desde una óptica feminista nos seus tempos do Instituto de Coia II (hoxe IES Alexandre Bóveda): «Un feminismo adolescente empezaba a sentir a necesidade de deconstruír modelos e arquetipos. Foi entón cando comezou a miña cabeza a remoer a idea de revisar aquelas lecturas dos últimos anos de infancia.»

Logo viría a época da radio, amor a primeira a escoita, e desde o xornalismo cultural Begoña deunos moito que ler desde o «Diario Cultural», canda Ana Romaní (amais de amiga, a súa poeta favorita) ou María Xosé Porteiro, colega de Mulleres Galegas da Comunicación (MUGACOM). Unha autora que a apaixonaba era Clarice Lispector e a súa Felicidade clandestina.

E desas lecturas e otras millentas, de andar a terra («Viaxar é ler o mundo sen intermediarios; sendo a protagonista da lectura. Viaxar é ler o país, a xente, os sabores, os aromas e as cores dos lugares que visito») naceron de forma serodia Circe e o pracer do azul, para amosarlle a Homero e a toda unha tradición patriarcal milenaria que outra maneira de contar historias é posible, cambiando a óptica, o foco e a ollada. Falando de amizade e de sororidade, dándolle a volta ao conto. E do amor pola obra de Cunqueiro e a Materia de Bretaña, naceu Morgana en Esmelle, para subverter arquetipos e amosar a outra cara dun Merlín idealizado. Para darlle protagonismo a Morgana e a Xenebra, e reflexionar sobre a sociedade que queremos. A morte temperá de Begoña Caamaño deixounos sen ter una terceira obra na que estaba a traballar, sobre a figura da Sherezade das Mil e una noites. E tamén a historia da súa bisavoa. Deixou tan só dúas obras pero un mundo de lecturas. Grazas, Begoña, por tanto e por todo!

«Leo porque quero cambiar o mundo, leo porque necesito facer habitable o meu mundo.»

Suscríbete para seguir leyendo