En tempo de anovación

Tal semella que fose onte, mais xa transcorreu medio século dende que vira a luz un dos poemarios que marcaría o cambio de rumbo da escrita galega dos comezos da Transición: Seraogna, do ponteareán Alfonso Pexegueiro.

Dende aquela ata hoxe Pexegueiro foi acrecentando as augas caudais da súa escrita con títulos non menos poderosos, tanto en galego coma en castelán, igual en poesía que en narrativa e mesmo teatrais. Ducia e media de obras que están entre o máis graúdo da nosa escrita contemporánea e que evidencian o relevo dun autor que é un auténtico clásico en vida.

Mais do que non cabe dúbida é de que o ronsel deixado tras de si por Seraogna foi o máis duradeiro. Abondará dicir que ás poucas semanas de se publicar Carlos Casares saudou gabanciosamente a súa aparición. O mesmo que fixeron logo, entre outros, Luciano Fernández Martínez, quen lle dedicou ao ponteareán a súa memoria de licenciatura, sendo o responsable da edición canónica da obra, publicada en 1997 na Colección Biblioteca das Letras Galegas por Xerais. E tamén escribiron comentarios monográficos Camilo Valdeorras, Vicente Araguas, Manuel López Foxo, Alfredo Conde, Miguel Anxo Fernán Vello, Xosé Luís Méndez Ferrín, Anxo Angueira, María do Cebreiro, Clodio González Pérez ou servidor.

De por parte, Seraogna foi tamén o mascarón de proa dunha nave poética anovadora que se chamou Rompente, grupo que, xunto ao labor de Méndez Ferrín coa publicación de Con pólvora e magnolias tamén naquel 1976 (con prólogo, por certo, de Pexegueiro) e, para moitos, completando a tríade os versos dos Mesteres de Arcadio López Casanova, constituíron os referentes literarios da nova época que entón se abría e que defuntaba, definitivamente, a estética socialrrealista máis prosaica, que tanto pésimo verso panfletario deixou tras de si.

O fulgor que desprendeu Seraogna foi abraiante e case non houbo antoloxía poética daqueles anos e dos posteriores onde non figurase algún verso seu. Así aconteceu na escolma que preparou a revista Nordés xa en 1978, pero tamén na referencial Antoloxía da poesía galega. Do posmodernismo aos novos (1980) de Francisco Fernández del Riego e aínda noutras debidas a Xosé Lois García (1984), César Antonio Molina (1984), Basilio Losada (1990), Xosé María Álvarez Cáccamo e Carlos L. Bernárdez (1995), Luciano Rodríguez (1995, 2002, 2005), Miguel Mato Fondo (1997), Teresa Seara (1997), César Morán Fraga (1999), Luísa Castro (2001), Arturo Casas (2003), Fran Alonso (2005), Amalia Iglesias (2006) ou Pura Salceda (2010).

Como era de esperar, tamén os manuais, dicionarios e historias da literatura destes anos dedicaron parágrafos e capítulos a Pexegueiro, con especial incidencia nas bondades de Seraogna, que aparece explicado por Anxo Tarrío (1994), Dolores Vilavedra (1999) ou Xavier Rodríguez Baixeras (2009), por amentar só algúns tratadistas. E a vixencia daquel poemario, de título anagramático, alcanzou tamén os ámbitos da tradución, pois antoloxías como Breogán’s lighthouse. An Anthology of Galician Literature (2010), de Raúl de Toro Santos, ou a Contemporary Galician Poets (2010), preparada pola prestixiosa Poetry Review británica, tamén engadiron poemas de Seraogna.

Mais a proba inequívoca do interese que leva espertando nos últimos cincuenta anos o libro é que foi xa reeditado en diversas ocasións. A primeira delas en 1997, da man do amentado Luciano Fernández Martínez. Logo, en 2002, incluída nunha coñecida colección dun xornal galego, e aínda este pasado ano por man de Medulia Edicións.

Suscríbete para seguir leyendo