Suscríbete

Faro de Vigo

Contenido exclusivo para suscriptores digitales

Deseño ‘made in’ Vigo

Memoria de Francisco Álvarez Bao

Francisco Álvarez Bao en 1973. / VILAR CARDONA

Francisco Álvarez Bao foi un dos máis salientables ilustradores e deseñadores gráficos de noso. O interese pola arte chegoulle da man do seu pai, afeccionado á fotografía e á pintura. Como moitos mozos do Vigo dos sesenta, o impacto da música dos Beatles levouno a integrarse nun dos primeiros grupos ye-yés locais, Los Diávolos, desde 1965. Como recolle Fernando Ferreira nas Crónicas de un Vigo Ye-yé (Instituto de Estudios Vigueses, 2008), Álvarez Bao ademais de tocar a guitarra baixa era o encargado de facer todo o merchandising do grupo con banderíns, tarxetas, debuxos e carteis.

O dominio do debuxo permitiulle incorporarse á axencia de publicidade Ecovigo, creada polos irmáns Del Río, onde comezou a desenvolver parte da súa carreira como ilustrador e debuxante publicitario e comercial. Malia deixar a música, continuou a deseñar algúns dos emblemáticos carteis promocionais de grupos como os realizados para Los Zuecos ou Revolver (1971), a formación dos irmáns Bordallo. Tamén deseñou para os grupos de teatro independente da cidade, nos que destacan os carteis realizados para o Teatro Popular Keyzán na obra Retablo Jovial de Alejandro Casona (1968) ou para Polinice do Café-Teatro (1971). Asemade, algúns dos locais emblemáticos da noite viguesa daquela época tamén foron decorados polo deseñador, quen realizaba ademais a imaxe publicitaria. As influencias do cómic underground americano, a psicodelia e mais a contracultura de finais dos sesenta e comezos dos setenta é perceptible no cartel da Discoteca Sanday, impreso na Serigrafía Galega de Álvaro Álvarez Blázquez (1970), no logo da Discoteca Nova Olimpia, o cartel da Discoteca Eva (1972) ou na publicidade para as tendas de roupa da época como Cividanes ou Tiffany’s.

Póster de 1973 sobre un tema de John Lennon.

En 1971 incorporábase a un proxecto renovador no deseño gráfico galego, o Estudio Quid, dirixido polo portugués Eduardo Calvet de Magalhães. Xunto ao deseñador lisboeta Carlos Gentil-Homem, traballaron no proceso artístico que Ernesto de Sousa realizaba para o “mixed-media” Almada, um nome de guerra (1960-72), realizado no Quid e na serigrafía ColorPrint no barrio do Calvario. Álvarez Bao e Gentil-Homem colaboraban na reivindicación dunha nova figura, o deseñador gráfico, nun momento de revolución das artes gráficas que, no caso galego, chegaba con certo retraso a pesar de experiencias como as da Estampa Popular Galega, a Serigrafía Galega e o imprescindible Laboratorio de Formas de Isaac Díaz Pardo e Luís Seoane. A incorporación de X. L. Méndez Ferrín ao Estudio Quid introducía a retranca nos anuncios do novo papel da serigrafía: “La serigrafía, como las grandes cosas, nace en China / Tardó en llegar a Galicia, como otras grandes cosas / El serígrafo imprime sobre todo: papel, plásticos, tejidos, metal, corcho, vidrio… / El serígrafo imprime sobre todo las formas y volúmenes / El serígrafo imprime con amor. Es siempre un artesano y un artista. / Disponemos ya de un equipo de vanguardia”

Na obra de Álvarez Bao encontraremos referencias ao por art, á contracultura do movemento hippie ou do cómic (a editorial Fundamentos publicaba a primeira antoloxía do cómic estadounidense en 1972: Comix underground USA. Os deseños publicitarios do vigués son mostra desas influencias, como amosa o predominio das formas xeométricas que nos remiten ao op art ou a repetición seriada de imaxes tomadas de artistas como Warhol. Todo iso apoiado en traballos experimentais coa Palabra e a Tipografía, que estaba a evolucionar cara á incorporación do traballo de plantillas de Letraset, xunto á renovación que traería a letra helvética á cartelería e mais á linguaxe publicitaria. Exemplos destacados foron a moderna tipografía empregada no cartel das Festas do Berbés de 1972 e os logos para as Bombas Azcue na Feira Mundial da Pesca celebrada en Bouzas en 1973 onde tamén deseñou stands de empresas como Cordelerías Mar.

A necesidade de levar a cabo unha cumprida historia do deseño gráfico galego terá que ter en conta, xa que logo, o papel fundamental que xogaron ilustradores como Álvarez Bao, xentes que foron pioneiras na consolidación do oficio de deseñador que habería de chegar na década dos oitenta. O debuxo publicitario, o cartel e a fotografía foi a aposta de vida de Bao, quen ilustrou as imaxes publicitarias e mais a estética do ocio cultural de varias xeracións.

Compartir el artículo

stats