Obxecto, análise e goce estético

Non hai arte sen pasado, sen diálogo coa tradición, coa multiplicidade de referencias que configuran o pouso da nosa cultura. A evidencia desta realidade, que afecta non soamente á arte senón que se pode xeneralizar a todo o noso constructo cultural, non nos debe facer esquecer que este diálogo debe conformarse, para se constituír en fonte de sentido, como unha constante tensión entre o que se coñece e o que se descobre ao deitarmos unha nova ollada sobre o que se coidaba coñecer.

Se a tradición e a iconografía do pintor Alfredo Alcain (Madrid, 1936) -cuxa obra podemos contemplar no MARCO de Vigo- está, parcialmente, no pasado –en diferentes puntos do pasado artístico-, o seu ollar irónico proxéctase temporalmente no presente e de ningún xeito produce a sensación de ningún retorno ao pretérito ou de suspensión temporal –opcións de calquera maneira lexítimas-, ben pola contra, estimula unha viva percepción de presente.

Os cadros e obxectos escultóricos de Alfredo Alcain, como toda auténtica obra de arte, emiten e reciben sinais e as diferentes series desenvolvidas desde os anos sesenta até a actualidade fálannos de que todo está conectado, como sempre o estivo, mais no seu caso o que nos é presentado é unha obra que se nos ofrece como unha cartografía, como unha rede de enlaces e valencias, elos que permiten unha percepción renovada do formal, do temático, en resumo, da pintura na súa fragmentaria totalidade.

As obras elabóranse, polo tanto, nun constante xogo de referencias. As citas que como ”lectores” dos cadros percibimos remítennos e lévannos a outras composicións da tradición artística e do propio creador, mais tamén, loxicamente, da vida social, da biografía do artista e a motivos de variada condición iconográfica, como a realidade urbana do Madrid dos sesenta e setenta, articulada por medio dunha imaxe pop, con esas tendas de barrio convertidas en naturezas mortas -con citacións e ecos de Zurbarán, Cézanne ou Morandi- ou as colaxes de motivos ornamentais populares, tratado cun carácter plano nas cores. O artista fai, desta forma, que cada pintura nos transporte a outras, mais que, ao tempo, cada nova obra vaia inserindo novos problemas que irán procurando a solución natural en realizacións sucesivas, mudanzas que se conforman, daquela, a xeito de modulacións. Esta fórmula chega á plenitude na serie “Cézanne petit-point” onde, mudando a gama de cores das pinturas, descompón naturezas mortas de Cézanne para recompolas de acordo co sistema de ganduxar coñecido como petit-point que é trasladado desde a súa orixe téxtil ao pictórico.

O proceso de maduración da obra de Alfredo Alcain, no conxunto do seu traballo e en especial nas últimas décadas, levou o pintor a unha figuración que en primeiro lugar primou a referencia icónica, moitas veces tirada do mundo que vinculamos coa pop art na súa vertente crítica mais non cunha actitude de epidérmica referencia senón como ámbito para a experimentación, en que a pintura atinxe todo o seu protagonismo polo rigor do tratamento formal, polo coidado da súa elaboración e polo goce da construción plástica, en definitiva, polo respecto profundo que manifesta cara a pintura como espazo e materia de expresión, onde a cor acaba por se converter na grande protagonista.

Suscríbete para seguir leyendo