Medre a memoria

Descendentes do Delegado Civil de Cangas / do Administrador de Correos / do Xefe Local da Falanxe Española das JONS / descendentes do Comandante do Posto da Garda Civil / descendentes dos que tomaron terras que non lles pertencían / descendentes dos que sorberon fel para cuspir. // Somos o tremor de agosto. Así falan os versos de Xabier Boubeta (Cangas, 1967) neste seu primeiro libro de poesía, O regreso de Vítor Sánchez, no que ergue unha homenaxe aos mestres da República fusilados durante os primeiros meses da guerra e, por extensión, a toda a veciñanza cruelmente represaliada polo terror do bando insurrecto. Vítor Sánchez foi Víctor Sánchez Mártil, natural de Hervás, Cáceres, mestre destinado na Escola de Coiro e fusilado en setembro do 36. Sentirán a febre porque emana dos versos deste libro a calor daquel verán sanguinario. Percute a memoria dos que non son nomes protagonistas e agora quedan rexistrados nas letras da poesía galega. Imposíbel, por outra banda, non lembrar Xohán Carballeira ou Carmen Pesqueira, A Capirota, entre tantos inocentes defensores da liberdade que foron axustizados no Morrazo.

De certo, a temática da Guerra Civil converteuse xa nun lugar recorrente da nosa novela -Agosto do 36, de Xosé Fernández Ferreiro, segue a ser referencial e ineludíbel-, pero non é habitual consagrar un libro de poemas a este acontecemento. Rara avis que non se permite caer no panfleto, que coida a linguaxe e mantén a súa tensión chamando a atención sobre a beleza que ela mesma crea. Neste reconto de horrores, desprégase a poesía: Enmudece máis firme o aire en cada aurora / cando amence / no cárcere provisional de Cangas.

Poderosa homenaxe que celebramos como tamén farían os homes e mulleres de Cangas que combateron a longa noite da guerra e da ditadura e que hoxe xa non están, pero sempre estarán connosco, por exemplo: Carmen Graña Penedo, costureira de profesión e loitadora antifranquista; José Chapela “Chimé”, Xosé Manuel Pazos Varela, alcaldes.

Suscríbete para seguir leyendo