Mulleres poetas entre ruínas

Sentado diante da fiestra dáme moito medo o mundo no que estamos a vivir. O mundo, amables lectores e lectoras, está definitivamente tolo. Non é que antes non o estivese, pero nestes intres o índice de violencia, tanto física coma verbal, chega a cotas tan brutais e explícitas, que temo o peor. As palabras paz, xustiza, tolerancia ou igualdade entre outras están completamente pervertidas. O mundo principia, sen que ninguén o impida, a estar dominado pola ultradereita. Un ser abominable goberna os EE UU; a guerra de Ucraína non semella ter fin; a represión en Irán está a recruar; a ICE -garda asasina de Trump- está desatada; unha golpista, á que lle deron o denigrante Premio Nobel da Paz, entrega a súa medalla sumisamente ao maior desestabilizador da terra. O dereito internacional, polo chan. A alta xustiza en España, ao servizo dos poderosos e dos que delinquen e fomentan mentiras. Non quero nomear o truán, porque sempre me pareceu un ser noxento e baboso. E podería seguir. Eu, como dicía Mafalda na súa famosísima viñeta, repito en voz alta: “Que paren o mundo, que quero baixar”.

Para non facelo, alomenos de momento, poño un fermoso vinilo de jazz contemporáneo e déixome levar polo enorme trompetista Nicholas Payton, que demostra neste disco, Triune, que o piano tampouco ten segredos para el.

Chegado a este punto, procuro en diversos xornais noticias sobre Gaza. Sobre o sufrimento dos palestinos. Decátome de que o relato cambiou e de que a situación actual dos gazatís desapareceu das primeiras páxinas dos periódicos de medio mundo. Xa non interesa? Entrementres leo con vergoña e desacougo ese Plan de Paz do monstro da cenoria para os territorios destruídos. Sobe a miña temperatura interior a non sei cantos graos e sinto unhas ganas de estourar que me supera. Respiro e sigo a escoitar a Nicholas Payton para non descompoñerme.

O silencio, tan cruel coma interesado, xea o meu corpo. Domíname a rabia da inxustiza, porque sei que en Gaza e os territorios devastados a realidade é todo menos tranquila. As súas xentes están a sufrir unha chea de contratempos que poñen a pel de galiña. Mentres o mundo mira para outro lado, persoas morren esmagadas pola caída de edificios a causa das tormentas; padecen un frío atroz que se foi agravando a medida que o inverno puxo as súas poutas neses lugares. Tras dous anos de bombardeos implacables e desprazamentos forzados, os palestinos aínda seguen a sufrir o bloqueo israelí, que impide o acceso ao máis básico.

Como relata un informe de Amnistía Internacional, non son só os efectos dos temporais, senón das condicións impostas deliberadamente por Israel, que forman parte dunha estratexia que está arrasando a poboación. Nos medios de comunicación, silencio case absoluto e cómplice. Palestina non existe nin precisa de axuda humanitaria, cando ten máis do 80% das infraestruturas destruídas ou danadas. A meirande parte das persoas palestinas vive en tendas deterioradas, en refuxios en ruínas, expostas ao frío, ao vento e sen acceso á atención médica nin aos materiais necesarios para soportar o inverno. E o mundo, ese que está tolo, volve calar unha vez máis, dun xeito covarde e hipócrita.

Acaba o disco e baixo á rúa para tomar o aire que preciso, malia o tempo horrible que vai. Entro, como fago a miúdo, na miña librería favorita, Librouro. Revolvo nas mesas, vou á sección de poesía e dou, nin feito a propósito, cun poemario que me chama a atención: Maneras de ser palestina. Antología de nuevas poetas, (ediciones del oriente y del mediterráneo. 2025). A antóloga, Luz Gómez, quen fixo as traducións do árabe, escribe un interesante limiar. Quince poetas novas que, ademais de facer fermosos e punxentes poemas, fan da poesía un intento máis de poder transformar a sociedade, tanto cívica como culturalmente. Sento a ler o poemario nunha butaca e emociónanme os versos destas mulleres afoutas e necesarias entre vidas devastadas. Poesía entre ruínas. Ten razón a autora do prefacio, cando di que «a poesía hoxe en Palestina ten que cumprir nun contexto en que nada cumpre, pois a xustiza fracasou por completo».

Así que, sen podelo evitar, vou pasando follas paseniño e elevando o meu espírito grazas ás súas voces auténticas.

Non me resisto a traducir ao galego, partindo da versión en castelán, algúns versos coma estes de Razan Bannura: …Son unha cidade triste, / cansa, / miserable, / do terceiro mundo. / Non teño no peto / un billete/ para saír de min…

Ou coma estes de Dareen Tatur: Acusaron aos meus versos./ Fixeron un crimen do meu poema. / Na terra do dereito e a liberdade, / a cadea é o destino do artista…

A poesía é, tamén, un xeito de liberdade e consolo.

Suscríbete para seguir leyendo