Suscríbete

Faro de Vigo

Contenido exclusivo para suscriptores digitales

Gallegos a la vanguardia

“Ser profesor é ser tamén estudante, aprendes cada día”

El economista ourensano Javier López Prol investiga sobre la integración de las renovables en los mercados energéticos en la Universidad de Yonsei, en Corea del Sur

Javier López, en el Campus Mirae de la Universidad de Yonsei

La lucha contra la emergencia climática pasa por una inaplazable transición energética hacia la descarbonización. El ourensano Javier López Prol (Castro Caldelas, 1988) estudia en la Universidad de Yonsei, en Corea del Sur, cómo resolver los problemas económicos y técnicos que conlleva la integración de las renovables en los mercados. Sus investigaciones contribuyen a facilitar y acelerar este salto imprescindible para el futuro del planeta.

"As enerxías fósiles xa teñen un custo externo polo que non estamos pagando: os danos que está provocando hoxe e os que vai seguir orixinando no futuro o cambio climático. Se estivesen reflectidos e internalizados no sistemas de mercado, nos prezos, sería evidente que as renovables e, en xeral, as tecnoloxías máis limpas son máis baratas”, defiende.

Javier aterrizó hace algo más de un año en el país asiático pero su periplo investigador le llevó antes desde España a Austria, Alemania y EE UU. Titulado en la doble licenciatura de Derecho y ADE por la Universidad de A Coruña, realizó un máster en Economía Internacional y Desarrollo en la Complutense durante el que empezó a interesarse por los aspectos ambientales y, a continuación, desarrolló un doctorado multidisciplinar en Graz, Austria, que incluyó una estancia de 6 meses en Berkeley. “Cada estudante procedía dun ámbito diferente, dende a filosofía ás ciencias naturais pasando pola economía. E todos estudiabamos temas de cambio climático desde a nosa perspectiva”, explica.

Javier, durante su estancia como investigador en Berlín

Después consiguió una beca del Fondo Austriaco para la Ciencia para llevar a cabo su propio proyecto de investigación durante tres años en Berlín, Vigo y Graz. Y apenas llevaba unos meses de colaboración con el catedrático de la institución olívica Xavier Labandeira cuando le surgió la oportunidad irrechazable de incorporarse como profesor asistente e investigador a la universidad coreana. Trabaja con los departamentos de Economía y de Finanzas Ambientales y su contrato inicial es de tres años con posibilidad de seguir ascendiendo en la carrera académica.  

"As enerxías renovables son moi boas e cada vez máis baratas, pero teñen o problema da súa variabilidade"

decoration

“Durante o doutoramento centreime máis en países como España e Austria. E agora estou enfocado en temas a nivel europeo ou globais. As enerxías renovables son moi boas e cada vez máis baratas, pero teñen o problema da súa variabilidade. Estamos traballando en varias ideas de sistemas descarbonizados globais que integren mercados de renovables de diferentes países para que se poidan complementar e reducir esa inestabilidade. Por exemplo, se unimos a eólica do Mar do Norte coa solar do sur europeo poderemos ter un sistema menos variable e máis seguro. A idea é que sexa o máis eficiente posible co menor coste”, apunta.

Precisamente, uno de sus últimos trabajos sobre la integración de energías renovables en los mercados eléctricos combinadas con baterías para conseguir una mejor penetración aparece citado en el último informe sobre mitigación del Grupo Intergubernamental de Expertos sobre el Cambio Climático (IPCC). En este sexto documento, publicado hace menos de un mes, ha colaborado también Labandeira como revisor-editor y, entre los autores, figura otra investigadora de la UVigo, Elena Ojea. “Unha cita é un recoñecemento de que o teu traballo é importante e está ben feito. Foi unha alegría moi grande porque o día a día do investigador é básicamente recibir críticas e negativas das revistas”, celebra Javier.

El ourensano Javier López, en Corea

El investigador ourensano destaca el papel que desarrolla el IPCC a la hora de clarificar el conocimiento que existe a día de hoy sobre la emergencia global: “Fan unha revisión de toda a literatura científica, analizan en conxunto como están elaborados os traballos e aí podemos ver unha conclusión xeral que é evidente. O cambio climático está causado pola actividade humana, principalmente polo uso de combustibles fósiles, pero tamén temos a capacidade de arranxalo. Esa é a labor fundamental do IPCC”.

"É moi importante dar a coñecer o teu traballo para que teña unha utilidade, de nada serve investigar se queda no éter"

decoration

Dada la temática en la que trabaja, Javier señala la importancia de divulgar los resultados, aunque también admite que no es una labor sencilla. “Moitas veces critícannos porque estamos nunha torre de marfil, nas nosas discusións técnicas, e non baixamos ao mundo real. É moi importante dar a coñecer o teu traballo para que teña unha utilidade, de nada serve investigar se queda no éter. Pero, ao mesmo tempo, tamén é delicado porque hai moitos intereses en xogo. Moitos dos que se din divulgadores nas redes ou nos medios, en realidade, están defendendo unha axenda predeterminada. É complicado meterse aí. Tamén os xornalistas cumpren unha función fundamental explicando á sociedade o que din os científicos dunha forma entendible e práctica”, reflexiona.

Javier López, en Corea

Y algo que evidenció la comunicación científica vinculada al COVID, añade Javier, es que es muy importante trasladar la incerteza. “Non me gusta nada o titular ‘A ciencia di que…’ porque a ciencia non fala. Somos os investigadores os que tentamos extraer conclusións. Todos queremos certidumes, é unha tendencia humana, pero se non sabes algo non digas que vai pasar A ou B porque senón a xente deixa de confiar na ciencia”, plantea.

La dimensión de la crisis climática y la transición energética exigen una respuesta global y también multidisciplinar. “Trascenden ás disciplinas. Os economistas ou os enxeñeiros sós non podemos entendelas e ver todas as ramificacións. Hai que colaborar. Agora son profesor pero considérome estudante porque cada día aprendo cousas novas”, añade.

"O sistema educativo coreano é un dos máis competitivos do mundo. a parte boa é que o esforzo económico é brutal, pero os alumnos están moi obsesionados coas notas e isto non é bo para a saúde mental"

decoration

“Antes aprendías unha cousa e facías o mesmo durante toda a túa vida laboral, pero hoxe en día temos que estar aprendendo cousas novas continuamente. Ser profesor é ser estudante e ensinar aos teus alumnos a ser capaces de aprender por si mesmos “, resume Javier, que forma parte de uno de los mejores sistemas educativos del mundo. “Ser un dos máis competitivos ten a súa parte boa. Hai moitos recursos, un esforzo económico brutal e xente moi preparada, pero os estudantes están moi obsesionados coas notas e isto é malo para a saúde mental. A actitude dos alumnos é completamente diferente á dos españois. E isto non é mellor nin peor. É complicado saber onde está o balance”, opina.

Javier se mueve entre el campus principal de Yonsei, en Seúl y el Campus Mirae, cuyo nombre significa “futuro” y está situado en la ciudad de Wonju, donde él tiene su residencia. “A min gústame máis porque é máis rural e tranquilo. Está nunha zona montañosa e, para min, é como estar na Galiza. A capital, con 10 millóns de habitantes e máis de 20 na área metropolitana, é outro mundo. E eu son de Castro Caldelas”, comenta entre risas.

Javier López Prol

A sus colegas coreanos ya no les sorprende tanto que se desplace a diario en bici, como hacía en Berlín y Graz, y él empieza a contemplar con normalidad escenas que al principio le llamaban la atención como los restaurantes sin sillas en los que hay que comer sentado en el suelo. “Culturalmente hai diferencias abismais. A adaptación é un proceso que nunca se acaba. Afortunadamente, porque iso significa que conservas parte da túa. A miña chegada foi distópica. Xusto había una tormenta de area sobre Seúl e estaba todo o ceo amarelo e a xente levaba os traxes de protección polo COVID. Había autobuses e vagóns especiais para os que chegaban ao aeroporto e tiñas que facer unha corentena de 15 días. Pero alén desa primeira impresión un pouco chocante, a vida diaria está moi ben e a xente é moi amable. O máis complicado é a lingua”, admite Javier, que está enfrascado en el “intento” de aprenderla.

Intenta mantener el contacto con todas las instituciones por las que va pasando y, en el caso de las de Vigo y A Coruña, además de visitarlas cuando puede, imparte seminarios y tiene proyectos en común. Volverá a casa en verano “para recargar pilas”: “En Corea cómese moi ben, pero como o polbo, o cocido es os callos non hai nada”.

Compartir el artículo

stats