Rodeiro, clave na recuperación da Rubia Galega «de antes»

A Asociación Gandeira Rubia Galega do País colabora nos traballos para recuperar a xenética da Vaca Rubia Galega tradicional, a considerada «de antes». A entidade participa na obtención de mostras de vacas rubias en ganderías de Rodeiro, nun proxecto no que tamén interveñen Xenética Fontao e a Axencia Galega da Calidade Alimentaria (AGACAL), encargadas da investigación para identificar a xenética axeitada.

A iniciativa leva por título Consolidación do núcleo de vacún de raza Rubia Galega especialmente seleccionado polas súas cualidades maternais no CIAM e posta a disposición de reprodutores e material xerminal desta liña de selección xenética en ganderías galegas de vacún de carne. Está liderada pola Agacal como proxecto de conservación xenética gandeira e conta con financiamento do Plan estratéxico PAC 2023-2027 (PEPAC), dentro da subintervención 65052_02. O financiamento é compartido nun 80% por fondos FEADER, nun 14% pola Xunta de Galicia e nun 6% polo Ministerio de Agricultura, Pesca e Alimentación.

Para avanzar nos traballos, o persoal técnico visitou diferentes ganderías de Rodeiro e recolleu mostras de diversos animais, que serán analizadas posteriormente por Agacal e Xenética Fontao. A selección realizouse en exemplares nos que se identificou morfoloxicamente a presenza de características maternais propias das vacas rubias «de antes», segundo o criterio do técnico investigador da Agacal, Luis Vázquez, e do persoal de Xenética Fontao.

Entre os caracteres que se teñen en conta figuran os maternais, os de crecemento e os da canal. Como índices para a decisión de selección destacan o índice materno e o de produción.

O índice de produción, equilibrado en trazos maternos, produtivos e da canal, oriéntase á selección de xovencas cunha mellora ampla en múltiples trazos. Pola súa banda, o índice materno está deseñado para seleccionar xovencas de recría pola súa fertilidade, lonxevidade e maior peso dos xatos ao destete, polo que se trata dunha ferramenta orientada á produción de xatos ao destete ou cun curto período de cebo.

Tamén se obtén un índice terminal, enfocado a identificar animais cun rendemento superior na canal. Neste caso ponse maior énfase no peso da canal quente, seguido do marmoreado e da área do lombo.

Potencial maternal

Todos os gandeiros e gandeiras participantes recibirán unha ficha técnica cos resultados dos animais seleccionados polos técnicos. Nela poderán consultar as puntuacións nos caracteres e índices xenéticos analizados, co obxectivo de coñecer que exemplares presentan características maternais máis semellantes ás da Vaca Rubia Galega «do país».

A finalidade do proxecto é identificar os animais da raza coas mellores características maternais, sen descoidar as vinculadas ao crecemento. Estes exemplares poderían resultar de interese para a súa multiplicación no futuro, o que permitiría recuperar e manter as características da Vaca Rubia Galega tradicional, destacada polo seu potencial maternal e pola súa capacidade para producir leite abondo para aleitar as crías.