«Todos temos dentro un poeta, un escritor ou un artista»

—Cal é a trama de «Próxima estación»?

A idea desta novela xurdiu porque eu fun destinado a traballar no INEM de Vigo, e facía a viaxe en tren de ida e volta todos os días desde Caldas. O protagonista, en cada unha desas viaxes, vai meditando, reflexionando ou repasando a historia familiar, e nalgunhas ocasións eses pensamentos vense suspendidos polas conversas que manteñen outros pasaxeiros. A historia remata cando na viaxe de volta o protagonista pasa de largo da súa estación, Pontecesures, e remata na da Coruña.

—Pero hai outro final...

Así é. Ao longo de todo o relato, o lector tén a sensación de que é o protagonista quen conta a historia en primeira persoa. Pois non, resulta que quen a relata é unha neta del, que traballa nun centro espacial dos Estados Unidos e que atopa anotacións do seu avó na casa del cando vén de viaxe. Creo que é unha historia colectiva, que comeza cando un funcionario perde o seu traballo, coloca unha placa para traballar como autónomo escribindo cartas e penas de amor, interrómpese ese labor e comezan as viaxes en tren.

—Botou tres anos viaxando en tren a Vigo para acudir ao seu posto de traballo. Seguro que fixo amizades con outras persoas que tamén empregaban este medio a diario.

Si, e incluso cheguei a escribir a novela durante as viaxes, ainda que despois ao chegar á casa a correxise ou a pasase a limpo.. Para min é unha novela «in itinere», porque está ambientada no tren pero tamén realizada practicamente nel.

—Publicou o seu primeiro libro de poemas, «Breixo, monólogo dun traballador baixo a choiva», con só 23 anos. Sucederíanlle despois outros cinco poemarios, e agora pásase á narrativa. En que xénero se atopa máis cómodo?

Non sei se son moi lírico, pero a verdade é que darlle forma a esta novela foi unha experiencia nova, porque me obrigou a traballar con máis constancia. Un poema vénche á cabeza e valo retocando, pero unha novela require máis esforzo. Ao comezo de todo, eu fixen un pequeno esquema do que quería facer, e fun desenvolvéndoo pouco a pouco.

—Leva casi 30 anos publicando, ben baixo autoedición, con editoriais ou asociacións. Segue sendo difícil publicar en papel?

Todos temos un poeta, un escritor ou un artista dentro, así que o que resulta difícil en realidade é iso: a edición, a distribución e a venta. Eu teño publicado grazas a amigos que son case como irmáns porque non é nada fácil ter amizades que se adiquen ao diseño gráfico e que poñan tanto cariño na elaboración do formato, mentres que outros me correxiron os textos, e isto é moito de agradecer. Un libro é un traballo colectivo, porque ademais de escribilo, despois hai que correxilo, maquetalo e darlle un formato o máis atractivo posible para o público.

—Axuda presentarse a certames, como no caso desta novela, que participou no concurso Azorín de 2024, ou recurrir a outros formatos como os audiolibros?

Para min a maxia está no papel, o olor dun libro recén impreso, e creo que dentro da modestia en Próxima estación fixemos un traballo moi aceptable, cun papel de calidade e cun corpo de letra atractivo. Quero destacar que na solapa o pintor Carlos Santos, afincado en Lalín (Cándido Duro coñeceuno na época en que traballou na capital dezá), fixo unha ilustración para a solapa inspirada nunha época da miña vida na que traballei cargando medias reses á espalda.

—É un pouco metafórica esa carga, pode referirse ás responsabilidades que cada un de nós soportamos ao longo da vida.

Na novela valoramos varias portadas, e a inicial era unha estación de tren, pero tamén é certa esa metáfora que mencionas: a próxima estación que pode supoñer achegarte a outra etapa vital. Ese é o transfondo, porque hoxe estás aquí, pero mañá non sabemos a ónde nos pode levar esa próxima estación.

—Está traballando xa nalgunha nova creación literaria?

De momento non. Cando un remata algo, precisa coller material para ver se volvemos a retomar outra vez esta paixón. O mundo, o día a día é o que che vai dando eses vimbios para facer a poesía ou esa páxina que, no caso dos xornalistas, tedes que sacar cada día.