Clases con moito que debullar

Se do porco se aproveita todo, do millo tamén: a planta e o gran alimentan o gando, a súa fariña permite elaborar pan, o carozo que queda ao debullalo arde tan ben como a leña e o cosco (a cuberta vexetal que envolve as espigas) antano empregábase como recheo dos colchóns.

O millo pasa por ser un dos cultivos máis comúns en Deza, así que era lóxico que o Centro de Arte Fundación María José Jove escollese un centro educativo da comarca, a escola de educación infantil de Donramiro, para a súa investigación colaborativa «Tercer maestro». Nesta iniciativa colaboran a Fundación Cerezales Antonino y Cinia e o artista Nicolás París. En «Tercer maestro» diséñanse aulas deslocalizadas que permiten sair das catro paredes dos centros educativos e aprender da natureza e coñecer o seu ritmo, algo que agora está de moda grazas ao filósofo coreano Byung Chul Han, pero que se leva practicando desde fai miles de anos coa agricultura e gandería extensivas. E é o que neste curso están facendo os nenos e nenas da escola de Donramiro: observar como rebenta na terra un gran de millo ata converterse nunha planta de fermoso porte e dar espigas. Os veciños e veciñas explicoulles ao alumnado como enrestrar as espigas co cosco (como se fai tamén coas cebolas para favorecer o seu secado e conservación), mentres o artista Diego Vites lles aprendeu a diseñar as estructuras para o secado e almacenamento das sementes.

Merenda compartida

Nas últimas semanas, as clases centráronse noso estudo dos animais autóctonos, sobre todo nos que coidan deses campos de millo, e na orixe do Entroido, un ritual vinculado ao remate do inverno, á fertilidade da terra e á garantía das boas colleitas. Ontr, da man de Alba Cacheda, Diego Vites e Miguel Calvo, a comunidade educativa participou nunha performance que os transformou nalgúns deses animais que coidan a terra para que produza, así como en «campos de millos» ambulantes. A sesión rematou cunha merenda compartida entre nenos, nenas, docentes, artistas e proxenitores, cun menú a base da comida que levaron as familias, pan de millo e, sobre todo, o saber dos veciños. Nas próximas semanas haberá outra clase práctica que permitirá facer fariña para cocer pan. Está tamén previsto que con «Tercer maestro a artista Julia Huete axude a pensar noutros posibles usos dos materiais que se xeneran durante a colleita.

Cruz Vermella Española organizou onte na Estrada unha festa para celebrar o entroido coas persoas maiores, que encheron o Mome de cores, baile e diversión. Na xuntanza tamén cantaron as coplas realizadas polos propios maiores e voluntarios dos obradoiros de estimulación de memoria das distintas parroquias.

O CEIP Villar Paramá celebrou un carnaval con carácter solidario, colaborando coa Asociación de Cáncer Infantil y Juvenil de Galicia. Conmemoraron así o Día Internacional do Cancro Infantil, que é o 15 de febreiro.