A Estrada tamén tivo ‘Movidas’

Este venres chega aos Minicines Central 360 Curvas, o documental codirixido por Ariadna Silva Fernández que recupera un episodio singular da historia recente do rural galego: as protestas da Fonsagrada a comezos dos anos 90 –coñecidas como ‘As Movidas’– nas que a veciñanza chegou a manter durante case dous meses un encerro no Concello para denunciar a perda de servizos e o illamento dun territorio xa golpeado pola despoboación.

Esta historia, pouco coñecida máis alá da montaña luguesa, reivindícase como un exemplo de unión e participación cidadá. Porén, o seu método de protesta tamén sentou cátedra, e unha década máis tarde algo semellante ocorrería aquí, na Estrada (salvando as distancias).

No Nadal de 2003, o casco urbano estradense converteuse no escenario dun conflito que tiña unha orixe moito máis inmediata: o peto. O incremento do Imposto sobre Bens Inmobles (IBI) foi o detonante. Este non se disparou porque o Concello decidise subir o tipo impositivo –de feito, aplicábase o mínimo permitido–, senón polo efecto dunha revisión catastral. O Catastro actualizou o valor oficial de numerosos inmobles e, ao aumentar esa base sobre a que se calcula o tributo, moitos propietarios atopáronse con recibos moi superiores aos habituais.

O malestar foi medrando ata que o 19 de decembro un grupo de afectados iniciou unha concentración diante do Concello. O que comezou como unha protesta acabou transformándose nun encerro no interior do consistorio, organizado por quendas e coa esixencia dun pleno extraordinario que abordase medidas correctoras. A mobilización prolongouse durante semanas e deixou imaxes pouco frecuentes: veciños pasando a Noiteboa no edificio municipal e recibindo o ano novo dentro, tomando as uvas na propia casa consistorial.

A protesta foi tamén un pulso político e social. Houbo acusacións cruzadas no ámbito municipal, participación activa do BNG como apoio aos encerrados e incluso a incorporación de comerciantes e empresarios, que advertían do impacto da subida e reclamaban unha solución equilibrada para o casco urbano. A presión veciñal acabou abrindo paso a bonificacións e descontos universais para amortecer o efecto daquela revisión, que se manterían ata 2011, cando o alcalde popular José López Campos os revertiu.

Daquela non estaban en xogo as mesmas causas que na Fonsagrada nin se trataba do mesmo tipo de abandono institucional, pero ambos episodios comparten unha idea de fondo: cando unha comunidade sente que non está sendo escoitada, a unión é a arma máis forte de presión. Sexa tomando o consistorio, paralizando a actividade municipal durante semanas e incluso meses, ou a través de mobilizacións recollidas de firmas, unha cousa é certa: O pobo unido, dificilmente é vencido.

Suscríbete para seguir leyendo