Tui reivindica a tradición con música, danza e etnografía

Tui convértese esta fin de semana nun dos principais referentes na recuperación e posta en valor da cultura tradicional, grazas á celebración do VI Festival da Cultura Tradicional e Folk. O evento, organizado pola Asociación San Telmo co apoio do Concello de Tui, desenvolverase ata mañá, domingo 5 de xullo, cunha ampla programación que combina música, danza, etnografía e gastronomía.

Durante tres días, diferentes espazos da cidade (o Espazo Sociocultural, a praza de San Fernando e o Paseo da Corredoira) acollen actividades pensadas para todos os públicos co obxectivo de reivindicar o patrimonio inmaterial galego e fomentar o seu coñecemento entre as novas xeracións.

O festival deu comezo onte coa inauguración da exposición «Abrindo as huchas da bisbarra de Tui», no Espazo Sociocultural da rúa Camilo José Cela. A mostra recolle unha coidada selección de pezas de vestimenta tradicional da zona, moitas delas datadas no século XIX, resultado do labor de investigación e recompilación realizado pola Asociación San Telmo.

O título da exposición fai referencia simbólica ao proceso de recuperación destas pezas, gardadas durante décadas en huchas ou baúis familiares. Grazas á colaboración de particulares que cederon temporalmente estas prendas, será posible coñecer de preto un patrimonio téxtil que forma parte da identidade cultural da comarca. A exposición poderá visitarse ao longo de toda a fin de semana, en horario de mañá e tarde.

Tras a inauguración, o público puido asistir ao concerto didáctico «O traxe cantado», a cargo do músico e investigador Luís Prego. A través da música tradicional, Prego ofreceu un percorrido polas distintas pezas do traxe galego, tal e como aparecen reflectidas en cantigas e coplas populares. O espectáculo permitiu descubrir como a tradición oral recolle referencias á confección, aos materiais e ao uso das prendas, así como ás tarefas vinculadas ao mundo rural, como o traballo do liño, a malla ou a sega.

A xornada inaugural completouse cunha proposta gastronómica centrada nos boleardos, unha sobremesa típica de Tui recuperada pola Asociación San Telmo no ano 2014. Elaborados con fariña de millo pego e trigo callobre, estes doces forman parte do patrimonio culinario local e a súa receita consérvase grazas á memoria das persoas maiores da zona.

Hoxe

Esta noite será a quenda da música en directo na praza de San Fernando, que acollerá a partir das 21.30 horas o XI Certame de Gaita e Tamboril de Tui. Este concurso, no que participarán intérpretes chegados de distintos puntos de Galicia, foi recuperado pola Asociación San Telmo tras décadas sen celebrarse, xa que a súa orixe remóntase aos anos 50 do século pasado.

A continuación, o festival ofrecerá un dos pratos fortes da programación: o concerto «Xisco Sinfónico», o novo proxecto do cantante de música tradicional Xisco Feijóo. Trátase dunha proposta innovadora que combina a raíz da música popular galega cunha orquestra sinfónica, creando unha experiencia sonora contemporánea sen perder a esencia da tradición.

Neste espectáculo, a voz de Feijóo dialoga coa Orquestra Sinfónica de Valga, baixo a dirección musical de Juan Eiras, nun repertorio que inclúe tanto composicións inéditas como adaptacións de temas do seu disco Peixe. A proposta complétase coa participación do grupo de pandereteiras Sadeo, integrando instrumentos e sonoridades tradicionais como a gaita, o acordeón e a percusión co universo orquestral.

O festival pecharase o domingo co XI Día da Muiñeira, que terá lugar ás 20.30 horas no Paseo da Corredoira. Máis de 350 persoas, pertencentes a quince agrupacións de distintos puntos de Galicia, participarán nesta celebración da danza tradicional. Os grupos interpretarán conxuntamente dúas muiñeiras e dúas xotas, nunha exhibición colectiva que destaca pola súa forza visual e pola coordinación dos participantes.

Entre as agrupacións participantes figuran colectivos de Tui, Vigo, Gondomar, Redondela, Marín, Cangas ou O Porriño, entre outros concellos, o que evidencia o carácter aberto e integrador desta cita. Antes da actuación final, todos os grupos realizarán un pasarrúas polo centro urbano, enchendo as rúas de música e cor.

Coa celebración deste festival, Tui inaugura ademais a súa programación cultural estival «Verán na rúa 2026».