Tomiño homenaxea o legado da oceanógrafa Aída Fernández

Tomiño converteuse este martes no epicentro da divulgación científica e da reivindicación coa celebración do primeiro gran acto do ano en homenaxe á ilustre científica Aída Fernández Ríos.

Este encontro foi organizado de forma conxunta polo goberno local e o Instituto de Investigacións Mariñas, pertencente ao Consello Superior de Investigacións Científicas. A xornada tivo como obxectivo principal destacar o inmenso legado investigador e o perfil humano deixado por unha brillante muller que marcou, sen ningunha dúbida, un claro antes e un despois para o estudo global dos nosos océanos e ecosistemas mariños.

Este acto institucional quedou enmarcado dentro do ciclo denominado «Mulleres referentes». Trátase dunha iniciativa integrada na programación municipal deseñada especificamente co gallo do 8 de Marzo, Día Internacional da Muller. Esta axenda de actividades, que busca poñer luz sobre as figuras femininas históricas, rematou oficialmente onte, cunha agardada mesa redonda. Ese coloquio final estivo protagonizado por mulleres pioneiras no difícil ámbito da política, tecendo así unha rede de recoñecemento que abarca dende os laboratorios científicos ata as institucións públicas e o goberno local, destacando sempre o valor da vital igualdade.

A xornada inaugural dedicada á memoria da querida oceanógrafa contou coa presenza de múltiples autoridades públicas e académicas. A alcaldesa de Tomiño, Sandra González, foi a encargada de abrir o acto. Estivo acompañada na mesa presidencial por Juan Lema, actual presidente da Real Academia Galega de Ciencias, e pola responsable da Unidade de Cultura Científica do Instituto de Investigacións Mariñas, Luisa Martínez. A presenza destas tres figuras institucionais subliñou a relevancia que a figura de Fernández Ríos ten hoxe en día, non só a nivel académico senón tamén social en toda Galicia.

Xunto ás autoridades políticas e directivas, o núcleo central da homenaxe baseouse na participación activa de varios profesionais que compartiron traxectoria, proxectos e horas de laboratorio coa homenaxeada. Entre os relatores asistentes destacaron especialmente figuras fundamentais da ciencia galega como Carmen González Sotelo, delegada institucional do CSIC en Galicia; José Luís Garrido, investigador do IIM; Fiz Fernández, científico e tamén académico da RAGC; e Noelia Fajar, doutora en Química formada directamente baixo a dirección de Aída.

Todos os profesionais que tomaron a palabra coincidiron en subliñar de maneira unánime non só a indiscutible excelencia científica de Aída, senón tamén o seu indubidable carisma e a súa brillante capacidade para transmitir moito entusiasmo. A investigadora tiña o don especial de contaxiar un profundo amor polo coñecemento a todas as xeracións de estudantes que pasaban polo seu carón. Durante as diversas intervencións púxose en valor a admirable resiliencia dunha muller que comezou traballando de maneira humilde como auxiliar de laboratorio. A base de inmenso esforzo e horas de estudo, logrou converterse nunha rerente.

Ademais dese impresionante crecemento profesional, fixo historia ao converterse na primeira muller en lograr dirixir o Instituto de Investigacións Mariñas, ocupando este cargo entre os anos 2006 e 2011. A súa carreira estivo sempre marcada pola constancia diaria, un talento innato e unha enorme capacidade de liderado. Chegou a dirixir complexas campañas oceanográficas en alta mar, poñéndose á fronte de equipos formados integramente por homes nun contexto histórico onde a presenza feminina no eido da ciencia resultaba moi limitada.

A rexedora de Tomiño, Sandra González, afirmou na súa intervención que «Aída Fernández Ríos é un exemplo de superación, talento e compromiso coa ciencia feita desde Galicia. A súa traxectoria demostra que as barreiras poden romperse e que as mulleres teñen un papel fundamental no avance do coñecemento. Precisamos visibilizar figuras como a de Aída para inspirar ás nenas e mozas, para que vexan que a ciencia tamén é o seu camiño e que poden chegar onde se propoñan.»

Como especialista no estudo dos océanos, Fernández Ríos axudou a comprender os efectos do cambio climático, analizando a acidificación mariña. Este esforzo culminou coa publicación dun artigo na prestixiosa revista Science sobre niveis de dióxido de carbono, sendo hoxe un dos traballos máis citados da ciencia europea.