Festival de Cans: dez anos entre o mellor da cultura galega

O Festival de Cans, que celebrará a súa XXIII edición do 19 ao 23 de maio nesta aldea do concello do Porriño, vén de acadar un novo fito histórico ao ser elixido por décimo ano consecutivo como unha das principais insignias culturais de Galicia. Ademais, foi recoñecido como o certame máis destacado de España en zonas rurais e un dos dous festivais audiovisuais de referencia do país, segundo o informe anual da Fundación Contemporánea correspondente ao ano 2025.

Este prestixioso ranking, considerado o gran termómetro da actividade cultural en España, baséase nunha ampla consulta a máis de 400 profesionais e expertos do sector, que cada ano valoran as iniciativas máis significativas nas distintas comunidades autónomas.

Dez anos no alto

Desde 2016, o Festival de Cans mantense de forma ininterrompida entre os principais referentes culturais galegos, consolidando unha traxectoria singular pola súa autenticidade, o seu compromiso coa contorna rural e a capacidade de reinventarse edición tras edición. Este ano, volve situarse entre os doce primeiros nomes da cultura galega, nun listado liderado por grandes institucións e proxectos con importantes recursos públicos e privados, como o Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC), a Cidade da Cultura, o festival Son do Camiño ou a Fundación Marta Ortega Pérez (MOP).

O mérito de Cans resulta tamén salientable polo seu contexto: un evento autoxestionado, nacido e mantido nunha pequena parroquia, que compite en visibilidade con macroproxectos desenvolvidos en cidades como Santiago de Compostela ou A Coruña.

Referente da cultura rural

A nivel provincial, o Festival de Cans foi seleccionado como unha das tres únicas insignias culturais de referencia en Pontevedra, xunto coa Bienal de Arte e o Festival SinSal, ambos con sede na capital. Ademais, o informe destaca a Cans dentro dun reducido grupo de 50 institucións e eventos que sobresaen en contornas rurais en todo o Estado. Esta categoría, que non establece posicións numéricas, recoñece especialmente a proxección social e a relevancia cultural destes proxectos.

No ámbito audiovisual, Cans foi de novo o único festival galego recoñecido ao carón de Cineuropa, o certame compostelán organizado polo Concello de Santiago de Compostela.

Impacto social

Os resultados da Fundación Contemporánea, impulsora deste estudo nacional, contribúen cada ano a analizar as tendencias culturais e o impacto real das iniciativas máis significativas. Nesta edición, os expertos que participaron na consulta valoraron especialmente aqueles proxectos capaces de xerar un impacto social positivo, máis aló dos efectos económicos ou turísticos.

Esta visión coincide coa filosofía do Festival de Cans, que leva anos defendendo un novo modelo cultural centrado na sustentabilidade, no compromiso coa identidade local e na reivindicación das zonas rurais como espazos activos de creación e cidadanía. O director do certame, Alfonso Pato, subliñou en diversas ocasións a importancia de promover políticas culturais que impulsen a diversidade territorial e recoñezan o valor social da cultura, máis alá dos grandes escenarios urbanos.