Suscríbete

Contenido exclusivo para suscriptores digitales

Un despropósito sin precedentes na historia patrimonial de Galicia

La Casa Torre de Escuredo, uno de los elementos más amenazados del patrimonio meco.

La Casa Torre de Escuredo, uno de los elementos más amenazados del patrimonio meco. FdV

O día 7 de xuño foi un día triste para a vila do Grove porque amencemos coa terrible noticia da descatalogación do único Ben de Interese Cultural (BIC) que posuímos.

Como investigador e divulgador da historia local da miña vila xórdenme as seguintes reflexións:

O conxunto edificado ten un máis que notable interese patrimonial á marxe de que se pretenda descatalogalo.

Unha mostra é a existencia do salón árabe no interior da casa modernista, unha rareza arquitectónica dos poucos que existen en España e único en Galicia, que creo no meu humilde entendemento, que posúe méritos sobrados para recibir a consideración de BIC.

Nel participou co seu deseño o polifacético arquitecto do século XIX, Arturo Mélida e Alinari; autor do longo pedestal sobre o que se asenta a estatua de Colón en Madrid, a tumba do descubridor na Catedral de Sevilla ou as pinturas da fachada da “Casa de la Panadería” na Praza Maior de Madrid, entre outros numerosos méritos.

O salón árabe. Dunia Álvarez

Sorprende, francamente, que Patrimonio, advertido de todo isto no ano 2017 e 2019, por mor das mocións plenarias presentadas polo Partido Galeguista, liderado no seu día por Félix Lamas, non o tivera en conta.

A día de hoxe descoñécese se os técnicos da Xunta fixeron algo por evitar o seu deterioro e sobre todo, o seu recoñecemento e protección. O que si é evidente e público é que emitiron unha resolución para deixar sen efecto a protección dun Ben de Interese Cultural no Grove.

Sorpréndeme, de igual maneira, que a Xunta de Galicia non considera a posibilidade de recatalogar dentro dun BIC unha edificación con tan alto valor patrimonial, que sería o normal por toda a historia asociada que teñen as súas pedras, no canto de sacarlle a protección.

E iso lévame a outra tristísima reflexión: Posiblemente sexa o único Ben de Interese Cultural en Galicia ao que a Dirección Xeral de Patrimonio cérnalle a protección. Creo que é un despropósito sen antecedentes na historia patrimonial desta comunidade, polo que é mais que evidente que debe facerse o esforzo e a vontade de consideralo para salvagardar a historia dunha vila e a historia de Galicia.

Advirto, ademáis, unha profunda incoherencia en relación á descatalogación. Na publicación do Diario Oficial de Galicia céntrase como argumentario para retirarlle a protección en que a casa modernista non é un castelo e, por tanto, está mal catalogada con esa denominación.

"Posiblemente sexa o único Ben de Interese Cultural en Galicia ao que a Dirección Xeral de Patrimonio cérnalle a protección"

Francisco Meis - Historiador

decoration

É evidente que non o é, e está erróneamente definida. Iso é completamente certo, pero non o é menos, a tremenda sorpresa que xera que a Dirección Xeral de Patrimonio obvie, ignoro por que razóns, a vivenda anexa e unida á casa modernista. Este inmoble, dunha arquitectura totalmente diferente para calquera entendido, son os restos que quedan do que a Lei de Patrimonio cultural considera como bens propios da arquitectura defensiva e como tal, son BIC se foron construídos antes de 1849.

Esa metade do inmoble, que non é parte como digo da vivenda modernista, construíuse a principios do 1700 como unha única propiedade que remataba na súa parte posterior, cunha Torre defensiva. De todo elo ven que a propiedade se chame “A casa da Torre”.

O inmoble sufriu altibaixos de ruína e a torre defensiva desapareceu a principios do século XX, quedando desligado o resto do inmoble que, a especulación rematou partindo á metade e deixando as ruínas que hoxe se poden observar.

En resumo, o que queda de principios de 1700 son os restos do inmoble que formaban un conxunto coa famosa Torre defensiva.

Toda esa documentación, as escrituras antigas que o demostran, están no meu arquivo persoal e póñoas ao dispor de quen queira defender o interese xeral e patrimonial da miña vila.

Una imagen reciente del inmueble.

Rosalía de Castro, Luis A. Mestre e a Real Academia Galega

Cando defendo a recatalogación do BIC penso na casa-Museo de Rosalía de Castro para poder aplicar o mesmo fundamento; a importancia dos seus habitantes coa historia de Galicia.

A casa modernista do Grove construíuna Luís A.Mestre Hernández, poeta, xornalista e divulgador da cultura galega. Mostra é que os xornais que fundou en Vigo colaboraban a propia Rosalía de Castro ou Xoan Manuel Pintos, entre outros.

Tiña unha importante relación con Manuel Murguía, Curros Enríquez, José Ogea, Pondal, Emilia Pardo Bazán, Valentín Lamas Carvajal...

Luís A.Mestre foi membro, correspondente, dá Real Academia Galega, obtivo profusos premios nos certames poéticos que se facían, sobre todo, non Século XIX co sobrenome de Xogos Florais. Foi director e redactor de varios xornais en Vigo, socio de mérito dá Academia Literaria e de Belas Artes e dá Bibliográfico-Mariana, de Lérida, socio tamén do Centro de Lectura de Reus que aínda existe, individuo correspondente dá Xunta Poética Malacitana, de Málaga e membro titular dá L’Academie Mont-Real de Tolouse.

E non cesan aquí os méritos desta casa. Nela viviu tamén durante moitos anos Eugenio Escuredo Lastra, fundador de Cerámica Artística Galega, unha peza fundamental na historia galega da cerámica e sobre todo de Cerámica Celta.

Tamén estas vivendas están íntimamente ligadas a figura do sobriño de Luís A.Mestre, Jaime Solá Mestre, que pasou parte da súa vida entre esas paredes. Jaime foi membro de número da Real Academia Galega e quen coñeza un pouco a súa biografía, saberá da importancia mais que evidente que tivo para a historia cultural de Galicia.

Son varias as razóns sobre as que debería reflexionar a Dirección Xeral de Patrimonio da Xunta de Galicia para non quitarlle a categoría de BIC á Torre de Escuredo e reformular a súa categoría dentro dela. Polo sentimento que se vive nas rúas e os comentarios de moitísimos veciños, a vila do Grove, os mecos, agardan moi atentos.

Compartir el artículo

stats