XOSÉ RAMÓN PENA
Creo que nacín para ser vagabundo, creo que sempre fun unha alma errante./Pero un día, cando remate a niña vagabundaxe, atoparei o meu lar (...) Do mesmo xieto que as estrelas errantes teñen saudade e están soas,/así tamén teño saudades e estou só; o solitario que son eu".
Sen dúbida, os sempre moi amables -á vez que instruídos e memoriosos- lectores destas crónicas semanais son quen de lembrar, se non a cita concreta, si o lugar preciso de onde esta procede: trátase duns versos da canción que canta, e baila, Victor Pinoctokin -personaxe encarnada con singular mestría por Christopher Rozicki- no film que, en 1983, dirixiu Bill Forsyth, "Local Hero", e que contaba cunha impagable banda sonora da man de Mark Knopfler. "Local Hero" -"Un tipo genial", entre nós-: rodada en Pennan (Escocia), os versos da canción, á súa maneira, tal semella que algo si teñan que ver con esoutra cidade onde habitamos e aínda co carácter que esta terra acaba, ou acabará, por nos imprimir. E se tal non é, pasen e vexan.
Verán Vdes: alguén que pasa por ser amigo, paisano -ao cabo, el e mais quen isto escribe somos nativos diso que algúns denominan "a nosa Turquía enxebre"; ou sexa, as afastadas (!?) terras do norte, tan só que o meu colega segue a habitalas e este menda/lerenda leva por acó camiño de trinta primaveras/outonos- e aínda compañeiro nesta arte, profesión/devoción de construír crónicas, vai e espétame hai apenas uns días o que segue: "É que vós, os vigueses, -agradézolle que me sinalase a nacionalidade adoptiva!- sodes "a leche"! Tan logo ides de "sobrados", considerando que Vigo vén ser algo así como o embigo do mundo como considerades que a ninguén aldraxan, denigran, desprezan, humillan... tanto coma a vós. Mesmo chegades a ver inimigos por todas as partes: en Madrid, na Coruña, of course!, en Santiago, en Ourense, como non?.... incluso os vosos (teóricos) irmãos da outra beira non vos parecen, ás veces, xentes dignas de confianza. Pois ben, meu prezado amigo: semellante complexo ten un nome: trátase do máis puro e duro dos localismos. ¡Qué lo sepas!"
Desde logo, non será este modesto cronista quen lle vaia negar ao meu interlocutor, e tamén cronista, -por máis sinais, nun medio de comunicación do norte deste país- a súa parte de razón. Ao cabo, a tendencia pendular -para nada, exclusiva destas terras- amosa entre nós a súa espectacularidade: efectivamente, somos quen de proclamar a nosa fachenda -"a primeira cidade de Galiza", "o motor de Galiza"-, considerando méritos os nosos peores defectos e así o ruído, a improvisación, a estridencia -Vigo, "cidade de estrépito", como vén de definila Manolo Bragado- constitúen, seica, probas de "una urbe moderna, llena de dinamismo y pujanza"; somos quen diso, digo/escribo, como interpretamos que padecemos, en rigorosa exclusividade, todos os males e desgrazas a se propagaren por España e as súas nacións, rexións, tribos, arquipiélagos, colonias e arrabaldes adxuntas. Fieis a un infantil "culo veo, culo quiero", temos valor para reclamar unha ducia de pontes sobre a ría, dúas universidades máis, tres estacións para trens/comboios transoceánicos... aínda que logo -véxase o "Verbum", o Museo do Mar, o estado das instalacións da Etea e etc, etc, etc.- non saibamos moi ben que raios facer con elas. En fin, somos como somos...
Daquela... de veras, non temos remedio? É, o noso, puro e duro delirante localismo?
"É que, sabes? -explícame de novo o meu colega do norte-, a opinión de Vigo non chega moito por aquí arriba". De certo, non tería a menor importancia se tal afirmación se referise tan só a estas humildes crónicas ou procedese tan só do meu interlocutor. Porén, podo dar fe de que máis de un -e de dous- teóricos responsables da cousa pública sosteñen idéntico parecer: "É que, en Santiago... xa sabes que o que escribides en Vigo..." O que escribimos, si; pero tamén o que reflexionamos, o que proxectamos, o que organizamos, o que construímos e, xa que logo, o que, con xustiza, reclamamos. Pídennos que pensemos no conxunto de Galiza, pero na Galiza que deseñan algúns, na Galiza que gobernan, ou aspiran a gobernar... que lugar ocupamos? Non estaría nada mal que algunha vez, ás claras e sen reviravoltas, nos explicasen que é o que teñen pensado para nós. Quen sabe? Ao mellor, hai plans marabillosos que descoñecemos por completo e que virán, de vez, curar o noso incurable localismo!
Pero mentres tal non acontece é de temer que a cousa siga como está: enrocados nós na nosa singular tendencia maníaco-depresiva; acutando como se non existísemos -en realidade, é unha cruel mentira: si que nos len, si que nos atenden, si que se preocupan do que facemos cando afecta directamente aos seus "sagrados" intereses!-, os outros... haberá algunha sorte de fronteira invisible á altura do Lérez? Como na cita de "Local Hero", nacemos nunha cidade vagabunda. Pero até as estrelas máis solitarias e errantes queren pusar algunha vez. Ao mellor, abonda con que algunha noite destas o meu colega do norte se digne contemplar o ceo.