A. G. - VILANOVA
Cansados de comprobar que la documentación turística del Concello de Vilanova se empeña en datar el nacimiento de Valle-Inclán en el pazo de O Cuadrante, restando importancia a O Cantillo, la asociación de amigos del escritor ha sacado a la luz una serie de trípticos en los que se reclama este título para la antigua vivienda de sus padres.
El colectivo se basa en la propia acta bautismal de Valle-Inclán, donde además de demostrar que nació en Vilanova, se indica que fue en la calle San Amaro, donde se encuentra O Cantillo, y no en Priorato, donde está O Cuadrante.
Gonzalo Allegue, director del servicio de publicaciones de Amigos de Valle y uno de los mejores conocedores de la biografía del escritor, aseguraba ayer que “levamos máis de dez anos cunha postura respetuosa e pouco belixerante, pero non vemos ningún cambio de postura, máis ben todo o contrario”, pues en la información turística del Concello sale claramente reflejado el título de natal para O Cuadrante.
Ruina
Con la publicación de este tríptico se pretende demostrar dos cuestiones fundamentales. La primera de ellas es la situación en la que se encuentra la casa de O Cantillo, con una seria amenaza de ruina que pude provocar que “se veña abaixo”. La segunda idea que transmite el tríptico es dejar claro que Amigos de Valle no está en contra del proyecto de O Cuadrante, “que consideramos unha herdanza literaria moi importante”, simplemente tratan de “clarificar a biografía de Valle e da súa familia”.
El “empecinamiento” del Concello en mantener la tesis de que O Cuadrante es la casa natal es entendida por el colectivo como “unha falsificación da biografía do escritor, ao considerar a Valle un home rico, un fidalgo, ignorando as delicadísimas situacións económicas que tivo que pasar ao longo da súa vida”. Duele en el colectivo que los cientos de visitantes que se acercan a O Cuadrante a lo largo del año “se topen con este luxo de vivenda, o que é unha estafa, sobre todo tendo en contra que Valle tivo un enterro de favor. Iso é escarnecer a figura do escritor”, una actitud que consideran que puede ser premeditada para “sacarlle virulencia á súa mensaxe, algo que xa ocorreu no franquismo, cando se deu del a imaxe dun carlista, dun home conservador, cando Valle non é o marqués de Bradomín”.
Musealización
El proyecto de musealización de O Cuadrante diseñado por el Concello tampoco se ajusta a la realidad, asegura Allegue, ya que la vivienda no tenía ni la distribución actual “nin os luxos que se lle pretenden dar, de feito, o mobiliario non se axusta ao dunha casa galega de finais do século XIX”.
Lamenta que cuando se registró la polémica con A Pobra y Vilanova se disputaba el honor de ser la localidad en la que nació el escritor, “aqueles que se agarraban á partida de nacemento rexeitando as costumes que antepoñía A Pobra, agora non lles sirva esta acta e apelen a vellas tradicións para xustificar O Cuadrante”.
La ambigüedad sobre cual es la casa natal de Valle-inclán, explica Allegue, surge en 1966, “pois antes, nin biógrafos nin corporacións vilanovesas tiñan ningunha dúbida ao respecto”. Con el centenario del nacimiento del escritor “chegan unha serie de biógrafos coa intención de darlle un pasado señorial a Valle, falseando a realidade”.
Insisten en que identificar O Cantillo como la casa natal de Valle no resta prestigio a O Cuadrante, “pois este espazo foi onde naceu a súa imaxinación literaria, onde Valle asinou Femeninas, por exemplo”.