JAVIER SÁNCHEZ DE DIOS - SANTIAGO
En vísperas del debate sobre el Estado de la Autonomía, ¿cómo valoran este año de gobierno de Alberto Núñez? ¿Están mejor las cosas que antes?
–Carlos Vázquez. Yo diría, por resumir, que el presidente Núñez Feijóo, en este año, no fue capaz de pasar de las musas al teatro. Porque su programa electoral, que diríamos es el tiempo de las musas, se plasma cuando se ganan las elecciones y se lleva a la práctica, y ya debería haber abierto el telón y cumplir el primer acto, por lo menos. Y eso no lo ha conseguido: creo que sigue aún en el mundo electoral, que es el mundo de la propaganda y no el de los hechos. Es difícil resumir tanto, porque este ha sido un año de cambios de mucho calado, en todas las direcciones, y quizá sobre todo un gran cambio generacional.
–X. Antón López. Nun ano dá tempo a facer máis cousas das que fixo Feijóo. Para min hai tres elementos moi importantes que non acadou. O primeiro, o emprego: cando se fan promesas débese ter madurez para entender que hai que cumprilas; dicía que o desemprego era culpa de Touriño e que en seis meses el ía invertir a tendencia: xa se ve. Na educación está metido nunha charqueira da que non sabe como saír, e co decreto lingüístico tivo unha contestación cidadá importante nun ano, o primeiro do mandato, xeralmente de gracia. E logo está a sanidade, onde cada día está máis claro que pretende privatizala
–Elena González. Eu penso que neste primeiro ano se esperaban moitas cousas, pero en realidades hai poucas. Eu o que boto máis en falla é un consenso dos partidos, que coido que sería importantísimo para a nosa autonomía. Asuntos coma o do uso do idioma, por exemplo, esixen un acordo, e a Xunta debe plantexalo aínda sabendo que ten a maioría absoluta no Parlamento. No tema do paro o mesmo, pero entendo que ese é un problema global complexo. Creo que eso é o máis negativo. Do resto hai promesas e se cadra máis adiante haberá que ser máis duros se non se levan a cabo.
Lo que hay ahora ¿era lo que esperaban?
–C. Vázquez. Para empezar a gobernar, Feijóo tuvo algunas dificultades que en mi opinión se plasmaron en un resultado muy modesto en la conformación del propio gobierno. La Xunta de Feijóo es un gobierno desdibujado, algunos de sus miembros ya tan tocado el faldón del fracaso. Y eso permite la sospecha de que quizá no estuviese preparado para ganar las elecciones: recuérdese aquel gran secreto en el proceso de formación, que nunca se guardó tanto, y que ahora parece que obedecía a que ni el mismo presidente sabía cuáles iban a ser sus colaboradores directos. Este es un gran handicap para empezar a gobernar.
–X. A. López. Non esperaba moito máis, sobre todo despois de coñecer cal ía ser o goberno: si trátase dun gabinete de perfil baixo, no cal o presidente fai política por todos. Aquí o que está en todo é o presidente, estamos de novo nun presidencialismo que no seu día se criticou. É certo que este é un goberno que non chega aos parámetros de aprobado, menos do que se esperaba. E hai unha máis ca discutible solvencia política que e ás veces provoca paus de cego. E outro tema me preocupa, a desvertebración de Galicia por unha serie de tensións coma as da Lei de Caixas, non tanto pola fusión en si, senón polo xeito no que se actúa.
–E. González. Eu esperaba máis ou menos. Para dicir toda a verdade, o que non esperaba era que gañase o PP as eleccións do un de marzal, e creo que eles tampouco o esperaban. Creo que para Galicia, se cadra, tería sido mellor que seguise o bipartito, aínda que era terrible como levaban algunhas cousas, pero tería dado máis tempo a esta xente a presentarse con máis peso. Pero eles, os do bipartito, tampouco pensaban perder. Coido que a clase política en xeral baixou moitísimo de nivel, non creo que sexan uns moito peores cos outros. En canto ao goberno, estou dacordo con que houbo dificultade para facelo.
–C. Vázquez. En todo caso, este es el primer año y pienso que no sería adecuado decir que todo se desmoronó: hay tiempo, pero habría que hacer varias cosas, y hacerlo más pronto que tarde. Entiendo que en la mitad de la legislatura habrá de hacer, Feijóo, una crisis, porque en su gobierno hay áreas donde no da la talla. Y eso, una crisis, un cambio, en un gobierno que no da la talla, va a ser una necesidad.
–X. A. López. Seguimos con promesas e mesmo con algunhas que ten demostrado a experiencia que non se podían cumprir: “En seis meses todos os galegos da diáspora votarán en furna”. Pois non, claro, e ademais iso non se podía prometer dende a Xunta, porque é unha competencia do Estado. E ese mantemento de promesas imposibles está a condicionar a xestión, impedindo resultados.
–E. González. Dixeron que ían facer un gabinete moi técnico, e dende logo o que hai moi político non é, quitando tres ou catro persoas. Son grandes traballadores, están introducíndose na vida política, pero si é verdade que fan falla políticos, porque se non os hai non se pode facer política, e exceptuando o presidente, non vemos quen a faga. Sei que tratarán de acertar o que intenten, pero véxoo moi difícil.
Hay aspectos positivos en acuerdos importantes. Y Feijóo ha recibido elogios.
–C. Vázquez. Yo creo que Feijóo es una persona que posee capacidad de diálogo para buscar acuerdos, y capacidad de gestión. Lo tiene demostrado en su trayectoria. En ese sentido creo que el presidente destaca mucho sobre su gobierno, no sólo porque este es débil, sino porque él es una persona interesante, importante. No es extraño por eso que vaya consiguiendo acuerdos. Y en la medida en que el país, y sus estructuras, se vayan adaptando a los grandes cambios de estos últimos cinco años, se podrían ver cosas impulsadas por este presidente, que parecían imposibles antes.
–X. A. López. Dentro das luces, na miña opinión, está algo que en principio parecía imposible, tal como que Núñez Feijóo puidese pactar co BNG. Houbo un tempo no que o PP non entendía esa posibilidade, porque estaba enfronte, e agora rectificou, e en cousa tan substancial apoiou o que o BNG plantexaba, por exemplo na iniciativa da Lei de Caixas. O que quere dicir que non é tan malo pactar, sexa co BNG ou co PSOE ou estes entre si. E no tema das luces, situaría o reforzo do perfil político do presidente, do seu prestixio, e iso é bo para o país.
–E. González. Creo que o presidente, e as persoas que están con el, aportan en tempos tan convulsos coma estes unha certa traquilidade, para ben ou para mal; pode ser que o que decidan non lle guste a unha parte dos cidadáns, pero semellan seguridade. Aínda que xa non tanta: cando non estaban no goberno, falaban máis claro, dicían o que pensaban e iso daba certa confianza. Eu non son quen para dar consellos, pero creo que deben dicir as cousas claras: estanse trabucando co decreto do galego e paréceme tristísimo que pase iso entre partidos e non coa xente.
¿Consideran “atascado” algún gran asunto?
–C. Vázquez. El Estatuto. Esa cuestión se está posponiendo fatalmente para este país y es decisiva: lo fue en el reparto de la financiación autonómica y lo está siendo ahora en el tema de las cajas; se habla poco de él porque se ha convertido en el cascabel que hay que ponerle al gato. Esta asignatura pendiente quizá no esté en la opinión pública, pero sí en el fondo de muchos problemas: que no hayamos tenido la reforma a su tiempo nos ha restado poder político y capacidad para aumentar el financiero en el Estado. Esta es una asignatura pendiente no del presidente, sino del país.
–X. A. López. O tema do Estatuto é fundamental, porque a Constitución española é como é, e o das nacionalidades históricas e rexións non é baladí: isto non vai só de competencias, que tamén: vai de identidade, que así o quixeron os pais da Constitución, reflexar as que existen no Estado. En consecuencia, Galicia non pode ter un Estatuto menor que o catalán, e tampouco estar fóra dese aspecto. E se ademais se considera o tema do financiamento temos aí unha sombra que entre todos hai que disipar. O debate non está no día a día, pero os galegos enténdeno.
–E. González. Polo que se refire ao Estatuto, penso que a reforma sería algo estupendo para Galicia, porque daría máis competencias, talvez melloraría as cousas para o país, pero tampouco é un asunto que esté enriba da mesa dos galegos. O que sucede cos nosos gobernantes é que cando se adican a facer grandes proxectos, por enriba das nosas cabezas, digamos, esquecen ao cidadán normal e corrente, o que non soamente vota ou pode estar agradecido ou non por esas grandes cousas, senón que precisa axuda para otras cousas.
¿Y la oposición?
–E. González. Eu penso que non hai unha soa oposición agora mesmo en Galicia. E hai que dialogar, e penso que hoxe é máis fácil facelo co BNG e non só no das caixas. Creo que fai tempo que o PSOE ten perdido o indicativo galego.
–C. Vázquez. Historicamente, a oposición aquí cando gobernou fixo gobernos de transición entre os do PP. Pero fai un ano non esperaba perder, e a derrota desconcertouna, e desconcertada sigue, aínda que van aguantando o tipo para reorganizarse.
–X. A. López. É certo que a esquerda non contaba con perder, e cando se perde ábrense cambios que requiren tempo. Creo que o PSOE, agora, si conseguíu certa estabilidade, mentres o BNG talvez estea máis fragmentado.
06:30
