As revoltas irmandiñas

19.09.2016 | 03:40

A maioría da xente coñece pouco da nosa Historia. É por iso polo que fixen este pequeno artigo con afán divulgativo:

A Irmandade de 1431-1433:

Esta revolta produciuse nos dominios dos Andrade: Ferrol, Pontedeume e Vilalba. Os participantes deste movimento antiseñorial agrupáronse nunha irmandade, coa que o campesiñado logrou poñer en serio perigo o señorío. Uníanse nela fidalgos, burgueses e campesiños. Iniciouse en Ferrol, como reacción municipal pola súa perda da condición de reguengo e a súa posta baixo xurisdición dos condes de Andrade. O dirixente da revolta foi Roi Xordo, fidalgo rexedor no Concello de Ferrol, que se dirixe ao Rei para solicitarlle -infrutuosamente- o restabrecemento da súa condición de reguengo. En vistas deste fracaso, exténdese por toda a mariña un levantamento, durante o que se ocupan ou cercan as fortalezas dos Andrade, obrigando ao conde Nuno Freire a fuxir. Porén os irmandiños fracasan no seu intento de entrar en Compostela, uníndose contra eles o arcebispo, o conde e o rei. A batalla campal sáldase coa derrota dos irmandiños e Roi Xordo e outros son condenados a morreren aforcados.

A Grande Revolución Irmandiña de 1467-1469:

Esta revolta comezou nas cidades, onde os veciños se agruparon en irmandades, coas que pretendían poñer freo aos abusos señoriais e anular os señoríos xurisdicionais. O rei Henrique IV pretende frear o poder da alta nobreza e alto clero e apoiarse no povo, dándolle maior protagonismo aos concellos urbanos burgueses. Os privilexiados rebélanse e a Irmandade conta co apoio real, defendendo esta a legalidade. Os nobres apoian a bandidos que asaltan e rouban, refuxiándose despois nos castelos. As irmandades unen á burguesía urbana, ao campesiñado, a parte da fidalguía e a parte do clero (os cabildos catedralicios de Tui, Ourense e Santiago intégranse nas irmandades e axudan a sostelas economicamente).

Había unha Irmandade Xeral do Reino de Galiza e Irmandades locais espalladas por todo o país. A maior parte da aristocracia (Lemos, Fonseca, Andrade, Soutomaior, Pimentel,...) fuxe do reino, refuxiándose en Portugal ou en Castela. "En este encomendio levantouse toda a terra en Santa Irmandade" (Rui Vasques, Crónica de Santa Mª de Iria). Os irmandiños asaltan e destrúen a maior parte dos castelos de Galiza. Os seus líderes militares eran os fidalgos Pedro Osorio, Diego de Lemos e Alonso de Lanzós. Agás o caso da Mitra Compostelá liderada por Fonseca, mosteiros e igrexas líbranse do asalto irmandiño e seguen gozando dos seus privilexios. Nas irmandades non se permitían vinganzas nin disputas personais, só xustiza. Restabrecen a seguridade pública, restitúen aos seus donos os bens usurpados polo clero, mantéñense os dereitos dos propietarios rurais,... Porén as irmandades perden o apoio real -pois a monarquía pacta coa aristocracia- e deserta a fidalguía. Pedro Madruga, entrando con tropas desde Portugal, encabeza o contraataque nobiliar. O exército de Fonseca entra desde Salamanca. O de Lemos desde Ponferrada. E os irmandiños son derrotados. A represión foi limitada porque os irmandiños actuaran dentro da legalidade e porque os señores non podían privarse dos seus vasalos nin impoñerlles multas imposibles de pagar.

No entanto, Pedro Osorio perece nunha prisión dos Andrade e Alonso de Lanzós pasa o resto da súa vida nun cárcere. Restabreceuse o poder señorial e os vasalos son obrigados a reedificar as fortalezas derruídas.

En palabras de David Pérez López, "a Revolución Irmandiña representa a crise do mundo medieval e o camiño á modernidade, ante a incapacidade da nobreza galega de controlar o reino sen violencia"

Compartir en Twitter
Compartir en Facebook
S.P.
Lo malo del embrollo que ha montado la Xunta con la sede de la fundación...
MANUEL BRAGADO
Vigo contou cun gran teatro en 1832. Foi o que na Princesa inaugurou o rico comerciante Velázquez Moreno...
 
Enlaces recomendados: Premios Cine